• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 26 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Οκτώβριος 2018
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Μάι.    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Διαχείριση

  • Advertisements

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

 

Advertisements

«Χορός για τον Απόλλωνα»

Δεσποτικό, το αντίπαλον δέος της Δήλου

Ο χρόνος πάγωσε τη στιγμή που γιόρταζαν η μία πίσω από την άλλη παραδομένες σε έναν τελετουργικό χορό. Οι αιώνες πέρασαν.

της Μαίρης Αδαμοπούλου (εφημ «ΤΑ ΝΕΑ» – Πολιτισμός – Αρχαιολογία 19 Αυγ. 2018)

Ο χρόνος πάγωσε τη στιγμή που γιόρταζαν η μία πίσω από την άλλη παραδομένες σε έναν τελετουργικό χορό. Οι αιώνες πέρασαν. Το χώμα τις σκέπασε. Ο θεός προς τιμήν του οποίου είχαν στήσει χορό δεν λατρευόταν πια και το νησί στο οποίο υπηρετούσαν την τέχνη της Τερψιχόρης είχε καταλήξει ακατοίκητο, θύμα πειρατικών επιθέσεων.

Χορός για τον Απόλλωνα

Είναι μόλις ένας μήνας που οι ανάγλυφες εκείνες χορεύτριες πάνω σε ένα θραύσμα πήλινου αγγείου του 7ου αι. π.Χ. είδαν ξανά το φως του Αιγαίου, όταν η αρχαιολογική σκαπάνη τις εντόπισε στη θέση Μάντρα, στο νησάκι Δεσποτικό – την αρχαία Πρεπέσινθο – μερικές μόνο απλωτές μακριά από τη δημοφιλή σήμερα Αντίπαρο.
«Κρύβονταν» μέσα σε ένα από τα πολλά βοηθητικά κτίρια του Ιερού του Απόλλωνα, του δεύτερου σημαντικότερου τεμένους του θεού του φωτός στο Αιγαίο, μετά τη Δήλο. Και ίσως συμμετείχαν σε έναν από τους πιο παλιούς και χθόνιους χορούς, τον γέρανο.

Ο μύθος θέλει τον χορό αυτόν να εφευρέθηκε από τον Θησέα, ο οποίος επιστρέφοντας από την Κρήτη και τη νίκη του εναντίον του Μινώταυρου σταμάτησε στη Δήλο και μαζί με τους νέους και τις παρθένες που τον συνόδευαν, έστησε γύρω από τον βωμό έναν μιμητικό χορό-αναπαράσταση της εξόδου από τον λαβύρινθο.

«Δεν αποκλείεται οι μορφές που έχουν αποτυπωθεί στο συγκεκριμένο θραύσμα από έναν πίθο, ένα μεγάλο αποθηκευτικό αγγείο δηλαδή, να μιμούνταν τα βήματα και τις κινήσεις του γέρανου είτε κάποιου άλλου κύκλιου χορού, οι οποίοι συμπεριλαμβάνονταν στις γιορτές που τελούνταν επί τη ευκαιρία των γενεθλίων του θεού» εξηγεί στο «Βήμα» ο εδώ και 21 χρόνια υπεύθυνος της ανασκαφής, αρχαιολόγος της Εφορείας Κυκλάδων, Γιάννος Κουράγιος, για ένα από τα πολλά και ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα ευρήματα που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια της εφετινής έρευνας. Συνέχεια

Η Κινητικότητα του χορευτικού δημοτικού τραγουδιού (Νάξος)


Το πλήρες κείμενο στον σύνδεσμο που ακολουθεί:

»ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ του ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ» (ΝΑΞΟΣ)

Σχετικά με τις χορευτικές παραστάσεις και άλλα τινά

ΤΩ… ΑΓΝΩΣΤΩ ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩ

Αγαπημένε μου δάσκαλε,
νοιώθω, από την αγάπη και την βαθιά εκτίμηση που σου έχω, την ανάγκη να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις και τα συναισθήματα που με οδήγησαν στην απόφαση να σταματήσω να έρχομαι στα μαθήματα.
Ταυτόχρονα θα ήθελα να σου κοινοποιήσω κάποιους προβληματισμούς και παραινέσεις γιατί αν δεν με καταλάβεις εσύ, δεν θα με καταλάβει κανένας άλλος.
Όχι για την δική μου «εκτόνωση», αλλά από ενδιαφέρον για την υπόθεση της ανάδειξης του μοναδικού παραδοσιακού πολιτισμού μας. Και επειδή πιστεύω ότι εσύ, με το κύρος, τις γνώσεις και την αγάπη για το αντικείμενό σου, μπορείς να συμβάλλει στον επαναπροσδιορισμό των μεθόδων και των στόχων ώστε να κερδηθεί αυτή η μάχη (ναι, μάχη!…).

Συγχώρεσέ με, αλλά θα χρειασθεί να είμαι λίγο φλύαρος για να γίνω κατανοητός.

Ήμουν πια σχεδόν πενηντάρης όταν ενδιαφέρθηκα να μάθω παραδοσιακούς χορούς.
Από τότε γύρισα πολλές χορευτικές ομάδες, τα παράταγα, ξαναδοκίμαζα αλλού, αλλά πουθενά δεν «στέριωσα». Σίγουρα έφταιγαν η ιδιορρυθμία και η ηλικία μου, όμως παρ’ ότι γνώρισα συμπαθητικούς ανθρώπους, νομίζω ότι, το κλίμα της παρέας που αναζητούσα, αντικειμενικά, δεν υπήρχε.
Χαριεντιζόμασταν στο μάθημα, άντε και κανένα καλαμπούρι και η σχέση έμενε σε αυτό το επίπεδο.
Δεν υπήρχε το δέσιμο που έψαχνα.
Αυτό το δέσιμο, θα έλεγα το φρόνημα, ενέπνεε (κάποτε) η συμμετοχή (το αίσθημα του ανήκειν) σε ένα συγκεκριμένο τοπικό – κοινωνικό χώρο και το γεννά (ακόμη και σήμερα!) η μέθεξη των πανηγυριών και των γλεντιών, που τόσο έχουμε απαξιώσει. Αλλά σε αυτό θα αναφερθώ αργότερα.
Υπάρχουν και οι διάφοροι εθνοτοπικοί σύλλογοι, αλλά εγώ είμαι 3 γενιές γκάγκαρος και ενσυνείδητος «Πανέλληνας» και δεν μπορώ να ενταχθώ / περιορισθώ σε ένα τέτοιο χώρο. Σέβομαι και εκτιμώ το έργο τους, αλλά έχει διαφορετική στόχευση από την δική μου.
Εμένα με ενδιέφερε να γνωρίσω τον αστείρευτο λαϊκό πολιτισμό μας, τους υπέροχους και μοναδικούς χορούς και τις μουσικές της πατρίδας μας, που αγνοούσα· και παράλληλα να συμβάλω στη διάδοση – αναβίωση και αποκατάστασή τους στο σύγχρονο πολιτιστικό γίγνεσθαι.
Αλλά και να το απολαύσω! Συνέχεια

Σαρωνιές και σαρωνάδες στη Νάξο

Αναδημοσίευση από:
https://orinosaxotis.blogspot.gr/2017/07/blog-post.html
Blog: ΟΡΕΙΝΟΣ ΑΞΩΤΗΣ (Γιώργος Μανωλάς) – email: giorgos.manolas@yahoo.gr

Στον Κυνίδαρο υπήρχαν οι σαρωνάδες, δηλαδή αυτοί που έφτιαχναν τις σαρωνιές (σκούπες από βούρλα). Η Μπελερίνα ήταν η πιο ξακουστή σαρωνού, αλλά και η Κεραμιώταινα και η Ανουσούλα. Το Μάη μαζεύανε τα βούρλα από τα ποτάμια. ….. Τα βούρλα οι Κυνιδαριώτες και οι Κεραμιώτες τα μαζεύανε από τις Βουρλάδες, του Ροδινού τον ποταμό, στ’ Ακρωτήρι, στη Παχιά Άμμο και στον Αμμίτη. Τους Κυνιδαριώτες για να τους πειράξου τους έλεγαν:

«σαράντα σαρωνιέ , σαράντα πενταροδεκάρες»

Η Βοντορήνη (Ειρήνη Ι. Μάρκου ) από την Απείρανθο έλεγε για τους σαρωνάδες:

… “ο νους μου είναι τη μια στον Καλαντό , την άλλη στον Λυώνα
Την άλλη στον Κυνίδαρο , στου βρούλου τον κοιτώνα
Πο κει εννιέται η βρουλιά και είν’ τση βρουλιάς ο τόπος
Η τέχνη και το κάμωμα τση σαρωνιάς ο τρόπος
Εκεί πο βρουλομπλέκανε τα βρούλα στα δαχτύλια
Κι εβγάνα ντα στο μεστωμά σ’ ώρα γλυκιά κι ανήλια
Και κάναε τσι σαρωνιές τσι πρασινοβρουλένιες
Στην εποχή που η ζωή ήζε με λίες έγνοιες
Κι εβγαίνανε μες’ στα χωριά και τσ’ εμοσκοπουλούσα
Κι από χωριό ντου σε χωριό ώρες επορπατούσα
Ι’ αυτό το πήραν τ’ όνομα και λεν τζι σαρωνάδες
Κι είναι κι επόμεινε ντωνε από καιροί χιλιάδες
Τση σαρωνιάς το κάμωμα θα χουνε πάντα στίμα
Μες στων Αξωτώ τη μιλιά στσι γλώσσες και στη ρίμα”.

Από δημοσίευμα του Νίκου Κεφαλληνιάδη στα Ναξιακά Χρονικά

 

ΤΟ ΚΙΝΙΔΑΡΙΩΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΤΙΚΟ ΕθΙΜΟ ΤΟΥ ΑΝΕΒΑΣΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΓΑΪΔΑΡΩΝ ΣΤΑ «ΔΩΜΑΤΑ» ΤΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ (Μια πρώτη λαογραφική ερμηνεία του)

ΜΑΝΩΛΗΣ Γ. ΣΕΡΓΗΣ
Α’θμιος Καθηγητής Λαογραφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 1988

Το πιο ξεχωριστό έθιμο της (παραμονής της) Πρωτομαγιάς στη Νάξο είναι αυτό του ανεβάσματος των γαϊδάρων στα «δώματα» των σπιτιών, που επιχωριάζει αποκλειστικά στον Κινίδαρο.

Στην παρούσα εργασία καταθέτω μια πρώτη λαογραφική ερμηνεία του, την οποία πλαισιώνω με την παράθεση του τελετουργικού του εθίμου, με δύο λαϊκές ερμηνείες του και κάποιες σκέψεις μου για τη λειτουργικότητά του στο παρόν.

Ολόκληρη η εργασία εδώ.

Αναδημοσίευση από το περιοδικό «ΝΑΞΙΑΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ» (τ. 3/2012)

“Μέρα πού ‘ναι”!! [2]

Όταν οι περιπέτειες για τα πιστεύω σου
γίνονται “Ερμαί” (σήματα – οδοδείκτες) της ζωής σου.

 

«Καιρός του σπείρειν, καιρός του θερίζειν…..» (Γ. Σεφέρης)

 

21 τ’ Απρίλη. Μέρα που τά ‘σκιαζ’ η φοβέρα και τα πλάκων’ η σκλαβιά…

Ερμαί στο Παναθηναϊκό Στάδιο

Μέρα που οι εθνικοπατριωτικοί λύκοι όρμησαν στην ασταθή πολιτικά εκείνη Ελλάδα και κατακρεούργησαν ό,τι στεκόταν όρθιο και ότι ακόμα μπορούσε με αγώνες να σταθεί όρθιο.
Η Ελλάδα των εξοριών και των βασανιστηρίων ήρθε για να πείσει τους Έλληνες, πως ο Παρθενώνας μπορεί, σε γύψινη μορφή, να πουλιέται στην οδό Αθηνάς, πως μπορεί ένας δικτάτορας να γυψάρει τους πανεπιστημιακούς στην αίθουσα (τι ντροπή) τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, πως μπορεί μια ομάδα (και όχι μόνο) ξενόδουλων στρατιωτικών να ξεγελάσει τον Έλληνα με μια από τις επώδυνες κορυφώσεις (δυστυχώς όχι τη μόνη), αυτή του ελληνικού λαϊκισμού και επαρχιωτισμού και στη συνέχεια την ακόμα πιο επώδυνη Κυπριακή τραγωδία. Πως, ενώ κάποιοι συνέλληνες βασανίζονταν στα μπουντρούμια και στις εξορίες, κάποιοι άλλοι “ορίστηκαν” να απολαμβάνουν τα δημόσια “αξιώματα” και κάποιοι να απολαμβάνουν τον ελληνικό ουρανό και τον ήλιο……..


Ξεκινώντας από την θέση ότι δεν πρέπει να αφήνουμε την ιστορία στη λήθη, η προσωπική σχέση μ’ αυτήν γίνεται εξομολόγηση και ένα άγχος να προλάβω…. να εκμυστηρευτώ, να εμπιστευθώ σκέψεις και συναισθήματα……
Συνέχεια

Η “τοπική τηλεόραση” της Ελληνικής περιφέρειας κοπιάρει και εκ-παιδεύει !!!

Ο Κώστας Χατζής είπε σε κάποια του συνέντευξη ότι: “εγώ δεν είμαι τραγουδιστής, αλλά τραγουδοποιός και με την γαϊδουροφωνάρα μου δεν κάνω τίποτα’ άλλο από το να υπηρετώ τον λόγο, τον στίχο”!!!
Οι αιτίες για να προβληματιστεί κανείς, αλλά και τελικά να απαξιώσει μουσικές τηλεοπτικές εμφανίσεις και προβολής δήθεν παραδοσιακής μουσικής με τον πλασματικό τίτλο “νησιώτικα”, που εφηύραν εδώ και πολλά χρόνια οι εμπορικές δισκογραφικές εταιρείες, είναι πάρα πολλές.
Αφορμή όμως γι’ αυτή την ανάρτηση αποτελούν εκπομπές που έχουν παραχθεί με τη συμμετοχή χορευτικών ομάδων από εθνικοτοπικούς Συλλόγους και ντόπιους οργανοπαίχτες κυρίως μικρής και νεαρής ηλικίας με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό.
Τα 13άχρονα και 14χρονα μέλη Πολιτιστικών μάλιστα Συλλόγων τι τάχα να εισπράττουν  από αυτή τους τη συμμετοχή στην τηλεοπτική εκπομπή;

Αύριο, το γνωρίζω κι εγώ ως εκπαιδευτικός, ότι στο σχολείο τους μέσα από διάφορα και διαφορετικά μαθήματα θα εισπράξουν εντελώς διαφορετικές αξίες για τη ζωή από γλωσσικά και άλλων ειδικοτήτων μαθήματα. Μια ζωή που με τους στίχους που ακολουθούν θα τους γίνει κόλαση!!! Σύγχυση λοιπόν!!! Και η οικογένεια τι ακούει, με τι τραγούδια χορεύει;  Είναι βασικό το ερώτημα και η απάντηση είναι: “Αμ!! Τι άλλο από ΄΄νησιώτικα΄΄”; Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: