• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 25 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Φεβρουαρίου 2019
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Ιαν.    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728  
  • Διαχείριση

  • Advertisements

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

 

Advertisements

Μελισμένος λόγος (Κώστας Γεωργουσόπουλος)

Κώστας Γεωργουσόπουλος

11 Ιανουαρίου 2019, in.gr

Στην ευρωπαϊκή μουσική ιστορία υπάρχουν αξιόλογα και συχνά αριστουργηματικά έργα μελοποιημένης ποίησης. Ο Σούμπερτ π.χ. έχει μελοποιήσει και Γκαίτε και Σίλλερ. Όμως στην ευρωπαϊκή πνευματική αγορά αυτά τα έργα που κατατάσσονται στα «κλασικά» είναι για λίγους ακροατές και συναυλιακούς χώρους. Ο μέγας δικός μας τραγικός ποιητής Γεώργιος Βιζυηνός μάς άφησε ένα έξοχο έργο με τον τίτλο «Ανά τον Ελικώνα» (στις αθάνατες εκδόσεις «Ελευθερουδάκη», 1931) όπου μετέφρασε μεγάλα ευρωπαϊκά χορικά ποιήματα που έχουν μελοποιηθεί από κλασικούς συνθέτες. Κυρίως η φόρμα ήταν μπαλάντα, μεταφράστηκε ελληνικά από τον Βιζυηνό «Βάλλισμα». Ισως δεν γνώριζε πως η ελληνική λέξη για την μπαλάντα, δηλαδή το αφηγηματικό λυρικό ποίημα, είναι ο όρος παραλογή (παρακαταλογή): από το «Τραγούδι του γιοφυριού της Άρτας» έως την «Μπαλάντα της βάρκας του Μπαρμπανδρέα» του Βάρναλη.

Ο Σολωμός χάρηκε τα πρώτα του ελληνικά ποιήματα («Το όνειρο», την «Αγνώριστη», τη «Φαρμακωμένη») ως τραγούδια στα καντούνια της Ζάκυνθος.

Εξάλλου ως τραγούδια θεωρούσαν οι ποιητές τα λυρικά τους ποιήματα. «Τα τραγούδια της πατρίδας μου» πρωτοδημοσιεύει ο Παλαμάς. Ωδές έγραψε ο Κάλβος.

Η στρεβλή εκπαίδευσή μας ενώ είχε στη διάθεσή της εξαίσιες συλλογές (ήδη από το 1815) με ελληνικά δημοτικά τραγούδια, αποσκοράκισε το μέλος, το άσμα και κράτησε το ποίημα χωρίς τον ήχο του. Μάλιστα υπέστην δασκάλους αλλά και συναδέλφους στα σχολεία που έφτυναν ακούγοντας «κλαρίνα και σαντούρια»! Συνέχεια

Τραγουδάω, άρα υπάρχω (Κώστας Γεωργουσόπουλος)

Τραγουδάω, άρα υπάρχω | tanea.gr

Το λαϊκό τραγούδι ως στοιχείο ταυτότητας στη μεταπολεμική Ελλάδα και η σημερινή αμηχανία σε δημιουργούς και ερμηνευτές

Γεωργουσόπουλος Κώστας

8 Δεκεμβρίου 2018

Όταν οι λαοί της Ευρώπης που για χρόνια υπάκουαν στις «ιερές» εντολές του Βατικανού και κάτω από τις σημαίες του Πάπα κινούσαν για να ελευθερώσουν τα Ιεροσόλυμα, αλλά, αν τους βόλευε, στον δρόμο τους μπουκάρανε και στην Κωνσταντινούπολη και δεν έφευγαν αν δεν περνούσε αιώνας, όταν λοιπόν κάποια στιγμή του χρόνου αντιλήφθηκαν πως μιλούσαν άλλες γλώσσες, χόρευαν άλλους χορούς, τραγουδούσαν νανουρίζοντας, γιορτάζοντας ή μοιρολογώντας άλλους σκοπούς, ρυθμούς και σύμβολα, όταν συνειδητοποίησαν πως είχαν άλλες γιορτές, άλλες παροιμίες, άλλα αστεία και άλλα «νούμερα», προχώρησαν σταδιακά αλλά σταθερά στη δημιουργία εθνικών κρατών. Αυτό δεν έγινε χωρίς τη συμβολή, την ίδια εποχή, της Αναγέννησης των γραμμάτων και τεχνών αλλά και της πολιτικής φιλοσοφίας. Έτσι, επιστρέφοντας στα μεγάλα κείμενα και στον Ηρόδοτο, θεμελίωσαν τις νέες πολιτικές οντότητες περίπου πάνω στον ορισμό του μεγάλου πρώτου ιστορικού για την εθνότητα. Αυτός ο ορισμός καθορίζει το έθνος ως μία ομάδα ανθρώπων που έχουν ως γνωρίσματα της ιδιαιτερότητάς τους το όμαιμον, το ομόθρησκον, το ομόγλωσσον, το ομότροπον και την κοινή ιστορική παράδοση.

Από αυτά τα ηροδότεια γνωρίσματα στα νεότερα ευρωπαϊκά έτη, και μάλιστα μετά την ανάμειξη πολλών φυλετικών τύπων και μετά τα θρησκευτικά χριστιανικά δόγματα, επικράτησαν τα γλωσσικά και τα ομότροπα (κοινά ήθη και έθιμα) και ιστορικά δεδομένα ως κριτήρια ιδιαίτερης εθνοτικής ταυτότητας. Είναι τότε που οι λαοί ανακάλυψαν τους ιδιαίτερους μύθους, τα παραμύθια, τα τραγούδια και τη μουσική τους παρακαταθήκη, τους χορούς και τις λαϊκές τους παραδόσεις, ήθη, έθιμα, γιορτές. Τότε πήρε υπόσταση ξανά η κοιμισμένη έννοια πατρίδα, όχι βέβαια ως ιδεολόγημα αλλά ως κυριολεκτική αναφορά στο πεδίο αναφοράς. Έχω κι άλλοτε αναφερθεί πως η λέξη πατρίδα (που την έχουν δανειστεί σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές γλώσσες) είναι στην ομηρική γλώσσα επίθετο κατά παράλειψη του ουσιαστικού Γαία – Πατρίς Γαία, η γη του πατέρα. Εκεί όπου γεννήθηκε, μόχθησε, έκανε οικογένεια, πέθανε ο πατέρας. Όταν οι Τούρκοι σκλάβωναν ελληνική γη και έδιωχναν από τον τόπο τους τούς Έλληνες, οι φυγάδες έπαιρναν μαζί τους τα οστά των προγόνων τους, την ουσία της πατρίδας, όλα τα άλλα ρομαντικά και ιδεολογικά τέρατα που πληρώσαμε ακριβά διαστρέβλωσαν τη ρεαλιστική σήμανση της πατρίδας. Συνέχεια

Αυθεντικός και αυθεντικότητα στον ΝεοΕλληνικό Χορό

Αυθεντικός και αυθεντικότητα είναι έννοιες μη συμβατές με την ουσία του ερευνώμενου και επομένως του καταγραφικού του αποτελέσματος, εφόσον ο συντελεστής ΧΡΟΝΟΣ είναι και ο καταλύτης συντελεστήςαναφορά στα παραδιδόμενα (Μ. Μερακλής).

“Αυθεντικό Τσάμικο από τα Λαγκάδια της Αρκαδίας”, ακούγεται ο εκφωνητής εντεταλμένος για τις ανακοινώσεις. Κι αναρωτιέσαι… Το τραγούδι ή ο χορός του πρωτοχορευτή είναι αυθεντικός; Ας μείνουμε σ’ αυτό που θα δούμε κι όχι σ’ αυτό που θ’ ακούσουμε. Δηλ. σε τι αναφέρεται η αυθεντικότητα ενός πρωτοχορευτή μιας χορευτικής ομάδας που παίρνει μέρος σ’ αυτή την χορευτική δράση; Στην μια και μοναδική εκδοχή; Στην κατοχή της αλήθειας της χορευτικής πράξης που αναπαριστά; Στην κατοχή της αλήθειας του υπεύθυνου του φορέα διαχειριστή;
Πρακτικά δηλ. πως μπορούμε να επικοινωνήσουμε με την αυθεντικότητα, όταν ο “δάσκαλος -α” του πρωτοχορευτή είναι ένας – μια, μεγαλωμένος -μένη μάλιστα σε αστικό κέντρο και διαχειρίζεται το κινησιολογικό μέρος αντιγράφοντάς το από το διαδίκτυο, λόγω δε ηλικίας δεν δύναται να έχει την κατά τόπους, έστω μια φορά, πραγματική εικόνα; Πρόσθετα δε θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι, η λογική ενός χορευτικού φορέα για να είναι ανταγωνιστικός στην «άγρια αγορά» λέει πως, ο διαχειριστής πρέπει να περιπλανηθεί θεματολογικά σ’ όλες τις πολιτισμικές περιοχές, τις οποίες βέβαια χρειάζεται τουλάχιστον 50 ζωές για να τις επισκεφτεί απλά και μόνο σαν τουρίστας, ούτε καν σαν περιηγητής κι όχι ουσιαστικά ως ερευνητής!!! Επί πλέον δε, όταν βιοπορίζεται από τον ίδιο φορέα, τον οποίο “ο ίδιος” ίδρυσε και διοικεί (“καλλιτεχνικά” και οικονομικά)!!! Συνέχεια

«Έφυγε» ο Ομ. Καθηγητής Γιώργος Δημ. Φαράντος

Έφυγε έτσι άδικα και μάλιστα σε τροχαίο.
ΓΙΩΡΓΟΣ Δ. ΦΑΡΑΝΤΟΣ !!! Ομότιμος Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου της Αθήνας. Επί 20 χρόνια Καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Würzburg, στην έδρα του Friedrich Schelling στη Γερμανία.
Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ μας !!!! “Ο Επιβλέπων καθηγητής” μας. Ο πνευματικός μας πατέρας που του οφείλουμε το ευ ζειν, που τύχη αγαθή τον συναντήσαμε και εμπλακήκαμε στον ακαδημαϊκό συστηματικό ερευνητικό αγώνα. Έναν αγώνα με αίμα, με απώλειες σε ζωές, έναν αγώνα που μας έδωσε την δυνατότητα, τώρα στην στροφή της ζωής μας, να κάνουμε απολογισμό κι αυτός να μπορεί να μετρηθεί με ανθρώπινα μέτρα. Μέτρα βαθειά δημοκρατικά, επιστημονικά ακαδημαϊκά, αλληλεγγύης, μέτρα με υποκείμενο τον άνθρωπο. Ίδιο υποκείμενο με αυτό του γνωστικού αντικειμένου που καταπιαστήκαμε να ανακαλύψουμε και να υπηρετήσουμε.
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ, που μαζί του γνωρίσαμε νέους ορίζοντες στην έρευνα και την μελέτη του γνωστικού μας αντικειμένου και όχι μόνο, ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ που εισήγαγε τον επιστημονικό όρο “ΧΟΡΟΛΟΓΙΑ του ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΟΡΟΥ”, που τόσο πολεμήθηκε από την Ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά τελικά υιοθετήθηκε ως ο πλέον δόκιμος, έστω και ως προς το πρώτο μέρος!!!
Αυτός ο ευφυής, ο γελαστός, ο απλός άνθρωπος, που πάντα είχε έναν καλό και υποστηρικτικό λόγο να πει για όλους, ο Πρόεδρος του Τμήματός μας, ο θεμελιωτής της Βιοηθικής στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο, ο Έλληνας, ο Πατριώτης, ο καταδικασθείς ερήμην δις εις θάνατον αγωνιστής της αντίστασης εναντίον της Χούντας, ως αυτοεξόριστος στην Γερμανία, ο Μοναδικός Έλληνας Φιλόσοφος που του αφαιρέθηκε η Ελληνική Ιθαγένεια την ίδια επάρατη περίοδο, ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ μας, που μας έμαθε πως να διαβάζουμε πίσω από τα γράμματα, ΕΦΥΓΕ από κοντά μας, αλλά θα είναι δίπλα μας για να κρατάει πάντα ανοιχτούς τους ορίζοντές μας!!!! 😦

https://xoroballomata.wordpress.com/2009/04/07/%ce%bf-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%b4%ce%bf%cf%83%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8c%cf%82-%cf%87%ce%bf%cf%81%cf%8c%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b5%cf%83/

https://www.politeianet.gr/sygrafeas/farantos-georgios-47212

https://www.amazon.co.uk/eisagogi-olympiaki-pa…/…/9602087064

«Χορός για τον Απόλλωνα»

Δεσποτικό, το αντίπαλον δέος της Δήλου

Ο χρόνος πάγωσε τη στιγμή που γιόρταζαν η μία πίσω από την άλλη παραδομένες σε έναν τελετουργικό χορό. Οι αιώνες πέρασαν.

της Μαίρης Αδαμοπούλου (εφημ «ΤΑ ΝΕΑ» – Πολιτισμός – Αρχαιολογία 19 Αυγ. 2018)

Ο χρόνος πάγωσε τη στιγμή που γιόρταζαν η μία πίσω από την άλλη παραδομένες σε έναν τελετουργικό χορό. Οι αιώνες πέρασαν. Το χώμα τις σκέπασε. Ο θεός προς τιμήν του οποίου είχαν στήσει χορό δεν λατρευόταν πια και το νησί στο οποίο υπηρετούσαν την τέχνη της Τερψιχόρης είχε καταλήξει ακατοίκητο, θύμα πειρατικών επιθέσεων.

Χορός για τον Απόλλωνα

Είναι μόλις ένας μήνας που οι ανάγλυφες εκείνες χορεύτριες πάνω σε ένα θραύσμα πήλινου αγγείου του 7ου αι. π.Χ. είδαν ξανά το φως του Αιγαίου, όταν η αρχαιολογική σκαπάνη τις εντόπισε στη θέση Μάντρα, στο νησάκι Δεσποτικό – την αρχαία Πρεπέσινθο – μερικές μόνο απλωτές μακριά από τη δημοφιλή σήμερα Αντίπαρο.
«Κρύβονταν» μέσα σε ένα από τα πολλά βοηθητικά κτίρια του Ιερού του Απόλλωνα, του δεύτερου σημαντικότερου τεμένους του θεού του φωτός στο Αιγαίο, μετά τη Δήλο. Και ίσως συμμετείχαν σε έναν από τους πιο παλιούς και χθόνιους χορούς, τον γέρανο.

Ο μύθος θέλει τον χορό αυτόν να εφευρέθηκε από τον Θησέα, ο οποίος επιστρέφοντας από την Κρήτη και τη νίκη του εναντίον του Μινώταυρου σταμάτησε στη Δήλο και μαζί με τους νέους και τις παρθένες που τον συνόδευαν, έστησε γύρω από τον βωμό έναν μιμητικό χορό-αναπαράσταση της εξόδου από τον λαβύρινθο.

«Δεν αποκλείεται οι μορφές που έχουν αποτυπωθεί στο συγκεκριμένο θραύσμα από έναν πίθο, ένα μεγάλο αποθηκευτικό αγγείο δηλαδή, να μιμούνταν τα βήματα και τις κινήσεις του γέρανου είτε κάποιου άλλου κύκλιου χορού, οι οποίοι συμπεριλαμβάνονταν στις γιορτές που τελούνταν επί τη ευκαιρία των γενεθλίων του θεού» εξηγεί στο «Βήμα» ο εδώ και 21 χρόνια υπεύθυνος της ανασκαφής, αρχαιολόγος της Εφορείας Κυκλάδων, Γιάννος Κουράγιος, για ένα από τα πολλά και ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα ευρήματα που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια της εφετινής έρευνας. Συνέχεια

Η Κινητικότητα του χορευτικού δημοτικού τραγουδιού (Νάξος)


Το πλήρες κείμενο στον σύνδεσμο που ακολουθεί:

»ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ του ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ» (ΝΑΞΟΣ)

Σχετικά με τις χορευτικές παραστάσεις και άλλα τινά

ΤΩ… ΑΓΝΩΣΤΩ ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩ

Αγαπημένε μου δάσκαλε,
νοιώθω, από την αγάπη και την βαθιά εκτίμηση που σου έχω, την ανάγκη να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις και τα συναισθήματα που με οδήγησαν στην απόφαση να σταματήσω να έρχομαι στα μαθήματα.
Ταυτόχρονα θα ήθελα να σου κοινοποιήσω κάποιους προβληματισμούς και παραινέσεις γιατί αν δεν με καταλάβεις εσύ, δεν θα με καταλάβει κανένας άλλος.
Όχι για την δική μου «εκτόνωση», αλλά από ενδιαφέρον για την υπόθεση της ανάδειξης του μοναδικού παραδοσιακού πολιτισμού μας. Και επειδή πιστεύω ότι εσύ, με το κύρος, τις γνώσεις και την αγάπη για το αντικείμενό σου, μπορείς να συμβάλλει στον επαναπροσδιορισμό των μεθόδων και των στόχων ώστε να κερδηθεί αυτή η μάχη (ναι, μάχη!…).

Συγχώρεσέ με, αλλά θα χρειασθεί να είμαι λίγο φλύαρος για να γίνω κατανοητός.

Ήμουν πια σχεδόν πενηντάρης όταν ενδιαφέρθηκα να μάθω παραδοσιακούς χορούς.
Από τότε γύρισα πολλές χορευτικές ομάδες, τα παράταγα, ξαναδοκίμαζα αλλού, αλλά πουθενά δεν «στέριωσα». Σίγουρα έφταιγαν η ιδιορρυθμία και η ηλικία μου, όμως παρ’ ότι γνώρισα συμπαθητικούς ανθρώπους, νομίζω ότι, το κλίμα της παρέας που αναζητούσα, αντικειμενικά, δεν υπήρχε.
Χαριεντιζόμασταν στο μάθημα, άντε και κανένα καλαμπούρι και η σχέση έμενε σε αυτό το επίπεδο.
Δεν υπήρχε το δέσιμο που έψαχνα.
Αυτό το δέσιμο, θα έλεγα το φρόνημα, ενέπνεε (κάποτε) η συμμετοχή (το αίσθημα του ανήκειν) σε ένα συγκεκριμένο τοπικό – κοινωνικό χώρο και το γεννά (ακόμη και σήμερα!) η μέθεξη των πανηγυριών και των γλεντιών, που τόσο έχουμε απαξιώσει. Αλλά σε αυτό θα αναφερθώ αργότερα.
Υπάρχουν και οι διάφοροι εθνοτοπικοί σύλλογοι, αλλά εγώ είμαι 3 γενιές γκάγκαρος και ενσυνείδητος «Πανέλληνας» και δεν μπορώ να ενταχθώ / περιορισθώ σε ένα τέτοιο χώρο. Σέβομαι και εκτιμώ το έργο τους, αλλά έχει διαφορετική στόχευση από την δική μου.
Εμένα με ενδιέφερε να γνωρίσω τον αστείρευτο λαϊκό πολιτισμό μας, τους υπέροχους και μοναδικούς χορούς και τις μουσικές της πατρίδας μας, που αγνοούσα· και παράλληλα να συμβάλω στη διάδοση – αναβίωση και αποκατάστασή τους στο σύγχρονο πολιτιστικό γίγνεσθαι.
Αλλά και να το απολαύσω! Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: