• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 17 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Μαρτίου 2017
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Δεκ.    
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  • Διαχείριση

«Ο Εκατόλογος» στον Κινίδαρο της Νάξου

%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%aeΑπόσπασμα από: “Το Δημοτικό Τραγούδι εις τον Κινίδαρον” (σ. 702-704)

4… «Ο Κινίδαρος είναι εκ των πλέον πιστών εις τας παραδόσεις του χωρίον της Νάξου.
Τούτο, ασφαλώς, το οφείλει όχι μόνον εις τον συντηρητικόν χαρακτήρα των κατοίκων του αλλά και εις την έως σήμερον απομόνωσίν του και την έλλειψιν επικοινωνίας με τα άλλα χωρία και τον έξω κόσμον. Ο αμαξιτός δρόμος τον οποίον προανεφέραμεν, μόλις τελευ­ταίως ηνοίχθη. Αυτό επέτρεψεν εις τον Κινίδαρον να μείνη επί έτη έως σήμερον μακράν της επιδράσεως του συγχρόνου μοντέρνου πολι­τισμού και να διατηρήση μετά πάροδον τόσων ετών αγνά και αμόλευτα τα ωραία ήθη και έθιμά του.
Ο Κινίδαρος είναι το χωρίον της φιλοξενίας και της διασκεδά­σεως. Ο ξένιος Ζευς, ο οποίος ελατρεύθη 5επί του γειτονικού όρους του «Ζας του Κινιδάρου», ουδέποτε εγκατέλειψε τον θρόνον του από το φιλόξενον χωρίον.
Ο χορός και τα «βιολιά» αποτελούν το πάθος των κατοίκων του. Όχι μόνον κατά τας μεγάλας εορτάς και εις τας πανηγύρεις, αλλά και εκάστην Κυριακήν -κατά το θέρος σχεδόν καθημερινώς – οι Κινιδαριώτες συναθροίζονται εις την πλατείαν του χωρίου και «νυχτοξημερώνονται» χορεύοντες. Κάθε Κινιδαριώτης είναι και ένας «Ζορ­μπάς»!!. Το πάθος των ακριβώς αυτό προς την μουσικήν και τον χορόν και την διατηρουμένην αυτήν μεγάλην μουσικοχορευτικήν παράδοσιν επιθυμών να δικαιολογήση και ο προαναφερθείς, όπως είδομεν θρύλος, ισχυρίζεται ότι:«Οι Κινιδαριώτες βαστάνε από φυλή οργανοπαιχτών, τραγουδιστών και χορευτών».
Πράγματι ακόμη και τα επίθετα των κατοίκων του χωρίου προ­έρχονται, όπως φαίνεται, εξ ονομάτων λαϊκών οργάνων, όπως Τουμπακάρης – από το τουμπάκι – και Τσαμπουνάρης – από την τσαμπού­να. Όπως δε μας επληροφόρησαν οι γέροντες του χωρίου: «Παλιότερα, που δεν υπήρχανε τα βιολιά ή με τα τσαμπουνοτούμπακα ήθελαν να χορεύουνε ή με τα τραγούδια».
Από εδώ ακριβώς επήγασε και η ανάγκη της απομνημονεύσεως και διατηρήσεως πολλών δημοτικών τραγουδιών υπό των κατοίκων του, δια να τα τραγουδούν – ελλείψει μουσικών οργάνων – προς συνοδείαν του χορού. Εξ αυτού δυνάμεθα να δικαιολογήσωμεν και το γε­γονός της υπάρξεως εις τον Κινίδαρον τόσων πολλών παραλλαγών ε­νός και του αυτού, πολλάκις, τραγουδιού. Πρέπει όμως να σημειώσωμεν, ότι οι Κινιδαριώτες δεν δέχονται παθητικώς το δημοτικόν τραγούδι, αλλά μετέχουν εις αυτό δημιουργικά, προσθέτοντες ή αφαιρούντες εις αυτό, αναλόγως προς το καλλιτεχνικόν των «γούστο»…»
…………………………………………………
Σημ.: Η συλλογή των τραγουδιών οφείλεται στο ζεύγος δημοδιδασκάλων του χωριού, στο οποίο υπηρέτησαν κατά την περίοδο πριν το 1963 (έτος έκδοσης της συλλογής από τον Ν. Κεφαλληνιάδη) Νικολάου και Ειρήνης Δημητροκάλλη.

Ηχητικό απόσπασμα:

 

ΟΙ ΚΥΚΛΑΔΕΣ σε Compact “σεμιναριακά μαθήματα”.

Οι χοροί και τα τραγούδια των ανθρώπων που δημιούργησαν τον δικό τους

μα και Αιγαιοπελαγίτικα συγγενικό, λαϊκό πολιτισμό.

Βλέπω προσκλήσεις από φορείς με βαρύγδουπους τίτλους και καλούν σε σεμινάρια όπου θα εισηγηθούν και χορούς π.χ. «ΚΥΚΛΑΔΩΝ» ή «ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩΝ», ενώ σε ότι αφορά τις υπόλοιπες περιοχές εστιάζουν (και σωστά πράττουν) σε ιδιαίτερες περιοχές ευρύτερων πολιτισμικών περιοχών.

Μάλιστα!!!

Kyclades CompactΔηλαδή θέλουν να μας πουν πως, χορολογικά και μουσικολογικά, οι πολυνησίες, οι μικρόκοσμοι των Κυκλάδων ας πούμε, ή των Δωδεκανήσων, είναι συμπλέγματα νησιών που μπορούν να ειδωθούν από αέρος, οπότε: “… μοιάζουν τα σπίτια με σπιρτόκουτα και με μυρμήγκια οι ανθρώποι…”.

Δηλαδή το σκεπτικό τους είναι: “ας εξετάσουμε τι συμβαίνει με τις περιοχές που συνορεύουμε πολιτισμικά, αλλά ας ρίξουμε κι ένα τουριστικό προορισμό μέσα προς άγρα ΄΄πελατών΄΄ ”.

Και πάλι μάλιστα!!!

Αγαπητοί, ακόμα και τα τουριστικά περιοδικά της μακρινής Σουηδίας έχουν ειδικά αφιερώματα για κάθε νησί ξεχωριστά των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων κ.λπ..

ΒΕΛΟΣ

Τα παλιότερα χρόνια [όταν ήμασταν εμείς φοιτητές και κάναμε το μάθημα των Ε.Π.Χ. με κλειδοκυμβαλίστρια (sic)] διαβάζαμε βιβλία (1-2 υπήρχαν) που συνοπτικά αναφέρονταν σε χορούς με επί μέρους τίτλους: “Χοροί της Πελοποννήσου (Καλαματιανός, Τσάμικος)  – του Αιγαίου  (Συρτός, Μπάλος)– της Κρήτης (Χανιώτικος, Πεντοζάλη)” κ.ά.

Οι «Πανκυκλαδικές» ή «Πανδωδεκανησιακές» σεμιναριακές συναντήσεις υπήρξαν πράγματι. Έβαλα κι εγώ το χεράκι μου, σε χρόνους όμως, που η επιτόπια συμβιωτική συστηματική επιστημονική έρευνα ήταν ανύπαρκτη ή ήταν στα σπάργανα.

Σήμερα πλέον, δεκάδες νέοι άνθρωποι καταπιάστηκαν με ιδιαίτερες εστίες λαϊκού πολιτισμού και πρέπει να τους δώσουμε βήμα και χώρο. Το ποιός μελέτησε συστηματικά και μπορεί να βγει στο βήμα καθώς και τ’ αποτελέσματα της «δουλειάς» θα το δείξει σιγά – σιγά ο “αμερόληπτος” χρόνος!!!! Η συστηματική επιστημονική έρευνα βέβαια μικρών κατά τόπους κοινοτήτων είναι ακόμα ζητούμενο.

Το 2013 πάλι τα ίδια;

“Σούστα Δωδεκανήσων”, “Μπάλλος Αιγαίου”, “Συρτός Κυκλάδων”;

Νισάφι  πια!!!!

Εκτός κι αν στα μάτια και κυρίως στη σκέψη μας φαίνονται όλα ίδια. Τότε ισχύει το:

“στο σκοτάδι, όλες οι αγελάδες φαίνονται μαύρες”.

Ο Αξώτικος χορός “Βλάχα” και οι αλλαγές στο Φιλώτι

Μ. Ι. Ψαρράς (“ο Γυμνασστής”), (Φιλωτίτης): «Η χαμένη στα χρόνια μου εκκλησιαστική παράδοση του Φιλοτίου», Ναξιακόν Μέλλον 410/18 φιλολογική έκδοση (1982) 3, στ. 4η:

42Αναφέρεται στο πιάσιμο των χεριών στο χορό της Βλάχας και γράφει τα εξής:
“Προ 150 χρόνια (δηλ. το 1830) η Βλάχα (Αξιώτικος χορός) χορευότανε με μαντήλι και οι νέοι έκαναν μια τρομερή αλλαγή, το καταργήσανε. Μια μέρα σ’ ένα χορό, όταν μερικοί νέοι δεν είχανε μαντήλι να δώσουν να πιαστούν οι κοπελιές, για να μην τους προσβάλλουν, δεν βγάλανε και οι υπόλοιποι νέοι κι έτσι πιαστήκανε από τα δάχτυλα. Από τότε επεκράτησε η αλλαγή στο χορό, στο πείσμα των ηλικιωμένων που βγάλανε ρίμες πομπεύοντας την Βλάχα σαν χορό ανήθικο”.
«Τη Βλάχα την καντήντησες νάναι για κοπελάκια
που να σου πέψει ο Θεός ψείρες με τα πινάκια».
«Μη ντο περιφανεύεσαι πως σ’ αγαπούσα τάχα
απλώς τραγούδια σού ‘λεγα μέσ’ του Σκληβά τη βλάχα».
«Πιαστείτε να πιαστούμενε Βλάχα με το μαντήλι
Να πούμενε πεισματικά κι ύστερις πάλι φίλοι».

……………………………………………………………………………………………………………

Μ. Ι. Ψαρράς,  «Μια επαναστατική αλλαγή στο χορό της Βλάχας από δω κι εκατόν είκοσι χρόνια στο Φιλώτι», περιοδικό Ζας 2, (1993-94) 23-24.

Για την κωμόπολη του Φιλωτιού και τη Βλάχα αντλούμε αρκετές πληροφορίες από τον Μ. Ι. Ψαρρά και μάλιστα από ένα απ’ τα πολλά άρθρα που έγραψε για τους παλιές αποκριές. Ας παρακολουθήσουμε την κατάθεσή του για το χορό της Βλάχας, η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ότι αφορά τη σχέση του χορού με το τραγούδι, τα μουσικά όργανα και τις αλλαγές που συνέβησαν σ’ αυτήν:

«Η Βλάχα ήταν και είναι ο πιο αγα­πητός, αποκριάτικος καθαρά, χο­ρός στη Νάξο. Ήταν το περισσότερο ανόργανος – χορευότανε δηλαδή δί­χως όργανα – με το τραγούδι, κι όταν χο­ρευότανε με τα όργανα ήτανε γρηγορότε­ρος με πηδηχτό τσάκισμα, που τον ελέγανε «ντουμπανιστό», αλλά δεν κρατούσε πολύ, γιατί οι χορευτές κι οι θεατές επροτιμούσαν την τραγουδιστή βλάχα.
Χορεύοντας βλάχα επιανόντανε με το μαντήλι κι εσχημάτιζαν κουλούρες η μια γύ­ρω από την άλλη με σκοπό την επίδειξη δε­ξιοτεχνίας στο τραγούδι και το σκοπό του· τις χορευτικές ικανότητες τις κρατούσε με αποκλειστικότητα να τις επιδείξει ο Μπάλλος. Με το χορό της βλάχας, διατηρήθηκε η πληθώρα του 15/σύλλαβου τραγουδιού με το κοτσάκι στη μέση – πού ‘ταν άσχετο του τραγουδιού – όλοι οι παλιοί σκοποί με ελά­χιστες παραλλαγές, τα πολύμορφα απο­κριάτικα και οι ρίμες, τα τραγούδια του Ακρι­τικού Κύκλου που μέχρι τα παιδικά μου χρό­νια τα χόρευαν και τα τραγουδούσαν στο Φιλώτι και διατηρηθήκανε απ’ αυτό.
Με τη βλάχα χορευότανε τα διάφορα αποκριάτικα τραγούδια: Πεισματικά, Ερωτι­κά, τα Κουριέζικα (τα γεμάτα υπερβολές σα­τιρικά τραγούδια), τα Ακριτικά, οι Ρίμες πα­λιές και νέες, τα λεγόμενα Παρατράγουδα (για τους στρατιώτες, τους ξενιτεμένους και τα τραγούδια του Κάτω Κόσμου). Ποτέ από αποκριάτικη διασκέδαση δεν απολείπανε τα τραγούδια του Κάτω Κόσμου κι όσο μάλιστα προχωρούσε η Αποκριά προς το τέ­λος, τόσο κι αυτά επολύνανε.
«Δώστε του χορού να πάει – μαύρη γης θα μας εφάει.
Ο Κάτω Κόσμος δε φελά γιατί δε ξημερώ­νει
για δε ν’ ανθίζουν τα κλαδιά και δε λαλεί τ’ αηδόνι.
Τούτη γης που τη μπατούμε – ούλοι μέσα θε να μπούμε».
………. Με τη βλάχα δίχως όργανα, όπου υπήρχε διάθεση στηνότανε κι ο χορός και διάθεση κι απλοχεριές τις αποκριές τα χρό­νια εκείνα υπήρχαν πολλές, με τα χοιρνά που σφαζότανε στο κάθε σπίτι και τ’ άφθονα κρασά πού ‘χανε στα κελάρια τους μέσα. Στα δώματα επάνω στηνότανε οι χοροί της μέρας, αλλά μόλις εβράδιαζε είτε έβρεχε, ξέρανε τη βορτοκάμαρη της γειτονιάς πού ‘χε σειρά για να φιλοξενήσει το χορό της, που τό ‘κανε με μεγάλη χαρά.
Στα χρόνια μου δυο αλλαγές συνάντη­σα να ‘γιναν στη βλάχα: α) Στα κατώχωρα τη νοματίζανε Ντίρλα. β) Στ’ Απεράθου από το 1915-20 άρχισε να παραλείπεται ο 15/σύλλαβος στίχος που τροφοδοτούσε τη βλάχα κι απόμεινε το κοτσάκι σαν το κύριο τρα­γούδι – από πηδηχτό τσάκισμα του χο­ρού – έτσι άλλαξε εντελώς κι ο χορός στ’ Απεράθου κι έγινε ένα γρήγορο στριφογυ­ριστό τσάκισμα, άλλαξε δε το χορό μέχρι του σημείου που αν τύχαινε ξενοχωριανός εκεί να μη μπορεί πια να χορέψει, ενώ θα χόρευε στη Χώρα και σ’ όλα τ’ αλλά χωριά του νησιού.
Στο Φιλώτι γύρω στα 1880 έγινε μια επαναστατική  – ας πούμε – αλλαγή στο χορό που και στ’ άλλα χωριά επεκράτησε. Η βλάχα χορευότανε όπως ο συτρός με το μα­ντήλι – όπως χορεύεται ακόμη σήμερα στη Δωδεκάνησο – που μας το λέει κι ένα πα­λιό τραγούδι που περισώθηκε:
«Ελάτε να χορέψωμε βλάχα με το μαντήλι
να πού­με τα πεισματικά κι ύστερα πάλι φίλοι».

Να τι άκουσα παιδί από γέρους Φιλωτίτες σχετικά, που νέοι λάβανε μέρος στην ανταρσία αυτή: «Μια Κυριακή τσ’ Αποκριάς στου Σκληβά το δώμα εκεί που όμορφα και καλά εβά(λ)αν αμπρουστά το χορό, αρχίνεψε το παίξιμο η τζαμπούνα και το ντουμπάκι, μα η βλάχα δε νήλεε να ξεκινήσει· ένας κοπελιάρης ήχασεν απού τη μέση ντου το μαντήλι του χορού κι εψαχνούντανε ία να το ‘βρει, αλλά στο τέλος για να μη νέχει το χορό να περιμένει, επιάστηκεν όπως – όπως από τ’ ακροδάχτυλα με τις πλαϊνές του· συγγένισσές του ήτανε κι είπε πως δεν θα τον παραξηγούσανε. Οι νέοι πού ‘τανε στο χορό πιασμένοι, άμα είδανε το σοβαρό πα­ράπτωμα που γίνηκε, (γ)ια να μη ντο ναφήσουμε να φάει μοναχός του ούλη τη μπόρα του κουτσομπολιού, άφηνεν ένας – ένας το μαντήλι του χορού κι επιανότανε με τ’ ακροδάχτυλα». Το τι έγινε μέσα στο χωριό για το πράμα αυτό δεν περιγράφεται!. Ήτανε σα να ‘γινε η πιο μεγάλη ατιμία από τη νεολαία κι άρχισε πόλεμος. Η νεολαία πικαρισμένη (άντρες και γυναίκες) δεν υποχωρούσαν και στους χορούς τους δεν ξαναπιάσανε μαντήλι στη βλάχα κι άπου τα ακροδάχτυλα, πιάστηκαν από τα καλαμόχερα, ανέβηκαν στους αγκώνες, στα μπρά­τσα γιο να σταματήσουν το πιάσιμο στους ώμους απάνω, που το βρήκανε πολύ αναπαυτικό πιάσιμο.
Η θειά μου η Κουρούπαινα που η μάνα της ήτα­νε σε κείνο το χορό και τ’ άκουσεν από την ίδια, μ’ εβεβαίωσενε για όλα αυτά και μού ‘πε και τα πιο κάτω τραγούδια που θυμότανε, από τα πολλά που λεηθήκανε από τη μια μεριά κι άπου την άλλη.
«Η Βλάχα είναι Λεμονιά πρασινοφορεμένη,
μα βγάλασί τζη αβανιά πως είναι γκαστρωμένη.
– Τση Βλάχας κι αν της είπανε πως είναι γκαστρωμένη
θα τη χορεύγ’ όλο χαρά σα μπούμου μαθημένη!
Κατεβάσετε τα χέρια – άπου τσ’ ώμοι, βρε κοτο μαντή­λι πάλι πιάστε – τα παλιά για να κρατάτε». …..».

Προς Ανάρρωση [4]: «Σκοπός του Γάμου»: χορευτικός σκοπός;

Αρκετά χρόνια τώρα ο “Σκοπός της νύφης” («Σκοπός του Γάμου»), από δρομικός σκοπός και μόνο (την ημέρα του γάμου) έχει γίνει χορευτικός και μάλιστα σαν πρώτος σκοπός του γλεντιού του γάμου.
Κι όμως ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΚΟΠΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΟΡΕΥΤΕΙ!!!

Μάλιστα όταν ένας βιολάτορας δεν έπαιζε καλά για να ικανοποιήσει τη χορευτική διάθεση του “πελάτη του”, οι άλλοι “συνάδελφοί” έλεγαν γι’ αυτόν, πως: “αυτός παίζει τον σκοπό του γάμου”.
Αυτό που ακούμε λοιπόν στο βίντεο αυτό είναι μια νέα αυθαίρετη κατάσταση με γύρισμα σε μπάλλο μακριά από κάθε παραδομένο κοινοτικό κανόνα.

Αυτά που αναφέρονται εδώ είναι γνωστά στους παλιούς λαϊκούς οργανοπαίχτες της Νάξου. Αυτή η νέα κατάσταση έχει γίνει πλέον “παράδοση” για τους νεότερους (χορευτές κι οργανοπαίχτες), οι οποίοι όμως αγνοούν αυτό που παραδόθηκε και μάλιστα δεν “σηκώνουν και κουβέντα”.
Επίσης, αυτός ο άκριτος νεωτερισμός των Ναξίων οργανοπαιχτών έχει επιδράσει και στα ανά την Ελλάδα αντίγραφα που αφορούν παραστάσεις χορευτικών ομάδων, οι οποίες χορεύουν τον Σκοπό του Γάμου (Νύφης) ούτε καν ως Συρτό αλλά Μπάλλο!!!!!


Σχόλιο της Μαρίας Ξεφτέρη:
“Και να προσθέσω σε αυτές τις καίριες και επίκαιρες παρατηρήσεις του κ. Σπηλιάκου ότι κάτι ανάλογο δε παρατηρούμε και με την «πατινάδα», που ως σκοπός αρχικά του τραπεζιού, ως σκοπός δρομικός, έχει μεταλλαχθεί σε εναρκτήριο χορό στα γλέντια, στα πανηγύρια κ.λπ.; Αναρωτιέμαι, πώς συντελέστηκε αυτή η αλλαγή στους κανόνες; Σαφώς και ήταν πάντα αναπόσπαστο κομμάτι του γλεντιού, πότε όμως οι χορευτές απώλεσαν τη συνείδηση της λειτουργίας αυτού του σκοπού…;”

«…ο παραδοσιακός χορός είναι μια δραστηριότητα που αξίζει τα λεφτά της…»!!!!!

.................Ο Ελληνικός Παραδοσιακός χορός δεν είναι ένα ασαφές, αόριστο, χαώδες θέμα. Είναι ένα φαινόμενο ανθρωπολογικό, κοινωνικό, ιστορικό, ανθρωποποιητικό. Υποκείμενο τον ελληνικού χορού είναι ο άνθρωπος ως άτομο, ως ον λογικό, ιστορικό, κοινωνικό, ομιλητικό, ως πρόσωπο.

 


Με βάση αυτή την παραδοχή, που αποτελεί και την δική μας οπτική, την δική μας προσέγγιση του Ελληνικού Χορού, παρακολουθείστε τα παρακάτω!!!

Άλλοι ψάχνουν να βρουν το κρυμμένο πλούτο των διανθρώπινων σχέσεων και να αναδείξουν τη μορφωτική δύναμη και την παιδαγωγική αξία του χορού με το βλέμμα στο μέλλον και στον ορίζοντα μιας καλύτερης κοινωνίας κι άλλοι διατυπώνουν στο επιμύθιο άρθρου τους την φράση: «Χορέψτε λοιπόν, γιατί εκτός από το σώμα σας το έχει ανάγκη και το «εγώ» σας…»

Μεταξύ δε άλλων (που μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο, που υπήρξε η αφορμή για τούτη την ανάρτηση) διατυπώνονται και τούτα:

… “Γιατί πρώτον και κυριότερο ο παραδοσιακός χορός είναι μια δραστηριότητα που αξίζει τα λεφτά της. «value for money» που λέν’ και στο χωριό μου!
Είναι ένα είδος άσκησης που συνδυάζει τόσο την εκγύμναση του σώματος όσο και του νου, δηλαδή και γυμναστική και ψυχαγωγία.
Είναι μια δραστηριότητα που έχει αποτελέσματα στην κοινωνική ζωή του καθενός. Τι θέλω να πω, ότι αυτά που θα μάθεις σε μια αίθουσα διδασκαλίας μπορείς να τα εφαρμόσεις άμεσα από μια γιορτή σε κάποιο σπίτι, σε ένα μαγαζί με μουσική μέχρι και στο πανηγύρι του χωριού.
Αποτελεί μια σχετικά «εύκολη» δραστηριότητα με άμεσα αποτελέσματα. Μπορείς δηλαδή να έχει πολύ άμεσα αποτελέσματα και να νιώσεις το αίσθημα της ικανοποίησης”…..

Ολόκληρο το δημοσίευμα: Πηγή

Ένας φίλος που το διάβασε συμπλήρωσε:
…«σε επόμενο άρθρο μπορεί να γράψει για τη διαφορά των διατάσεων που απαιτούνται πριν το χορό μεταξύ του πρωτοχορευτή και των υπολοίπων. Και η μελέτη θα μπορούσε να διευρυνθεί αναζητώντας τις διαφορετικές διατάσεις που απαιτούνται κατά γεωγραφική περιοχή. Μην μιλήσω για την αποθεραπεία… ολόκληρο επιστημονικό πεδίο ανεξερεύνητο»…

Ένας άλλος μου έγραψε:
«Πω πω…κρίμα…πάντως…
…Εγώ ……. μετά από τόσα χρόνια και ίσως κάποια στιγμή να ξεγελάστηκα κι εγώ, νομίζοντας πως θέλω να ικανοποιήσω το εγώ μου, συμπεραίνω σήμερα ότι τελικά είμαι ερωτευμένος με την απλότητα που διασκέδαζαν οι παππούδες μας και βέβαια ερωτεύτηκα αυτούς τους ανθρώπους που χωρίς να με ξέρουν, μου επέτρεψαν κάποια στιγμή να αισθανθώ «δικός τους» και είμαι χαρούμενος γιατί έχω στην καρδιά μου τέτοιες στιγμές, που με κάνουν να πω «ναι ρε γαμώτο ήμουν κι εγώ εκεί … Αν τελικά ήμουν ένας ενήλικας σαν αυτούς που περιγράφει ο συγγραφέας ο λόγος που θα επέλεγα να κάνω αυτό το χόμπι θα ήταν αυτός και μόνο αυτός!!!! (Ρωτάω τα παιδιά στο μάθημα να μου πουν τι είναι για αυτά ο παραδοσιακός χορός με μια λέξη ξέρετε τι μου απάντησαν (χωριό, παππούς, ψυχή, έκφραση, φιλία, λαβή, ξέσπασμα, γυναίκα… και πολλά άλλα). «Εγώ» δεν μου είπε κανένα!!!»

Κάποιοι άλλοι:
«Πέφτω από τα σύννεφα… Το εγώ;;;;;; Αν είναι δυνατόν…»

«Τί να σου κάνουν μόνο τα πτυχία και οι πολλές γνώσεις όταν δεν υπάρχει συναίσθημα;; αν δεν προσπαθήσεις να καταλάβεις τον κάθε τόπο και τους ανθρώπους του;; έτσι τα αντιμετωπίζεις όλα ..στείρα!! όλα για την αυτοπροβολή γίνονται τελικά και για το κέρδος! ΝΙΣΑΦΙ !!»
…………………………………………
σχετικό με τον παραδοσιακό χορό, την εκγύμναση κ.ά. σχετικά είναι και το αναρτημένο άρθρο:
εδώ: Παρουσίαση1

ΜΝΗΜΗ ΚΙΝΙΔΑΡΙΩΤΙΣΣΑΣ –ΑΘΗΝΑΣ ΤΟΥΜΠΑΚΑΡΗ—(16.2.2016)

Αθηνά (για την συνέντευξη)Η Αθηνά Τουμπακάρη γεννήθηκε το 1929.
Το 1960 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, στο Γαλάτσι όπου διέμενε μέχρι και σήμερα. Είναι κόρη του φημισμένου Κινιδαριώτη λαουθιέρη Γιώργη Γεροντάκη (Κονομογιώργη).
Η Αθηνά Τουμπακάρη, σαν κόρη λαουθιέρη, αλλά κυρίως λόγω χαρακτήρος και κοινωνικής μόρφωσης, αποτελεί μια αληθινά ζωντανή πηγή πληροφοριών, που είχα την τύχη να αντλήσω απ’ αυτή αρκετό από το υλικό που συγκέντρωσα.
Το παρακάτω, δικό της, κείμενο παρατίθεται πρωτίστως ως συμβολή στην αλήθεια, αλλά και ως Τιμή σ΄ ένα πρόσωπο που έχει κάνει τρόπο ζωής το λαϊκό πολιτισμό του χωριού της.

Απόσπασμα κειμένου της:
«Τις λίγες μου γνώσεις, κάνω και γω γραμμές, να πω κάτι για τον δικό μου τόπο. Για την ιδιαίτερη πατρίδα μου τη Νάξο, και κυρίως για το μικρό το όμορφο χωριό μου τον Κινίδαρο.
Πολλές παραδόσεις, θρύλοι και ιστορίες που γαλούχησαν γενιές και γενιές ακόμη και την δική μου, σβήνουν και χάνονται στο πέρασμα του χρόνου. Λίγα πράγματα πια δεν ζουν μόνο μες στο μυαλό εμάς των μεγαλυτέρων και άντεξαν και ζουν και συνεχίζονται. Ένα απ’ αυτά είναι και η Μουσική μας παράδοση. Σ’ αυτή ακριβώς τη μουσική παράδοση του τόπου μου θ’ αναφερθώ.
Ιδιαίτερα οι Ναξιώτες σ’ όσες αντίξοες συνθήκες και αν βρεθούν, τραγουδώντας και χορεύοντας τις αντιμετωπίζουν. Κατ’ εξοχήν όμως τούτο το μικρό, τούτο το ξεχασμένο απ’ τους εκάστοτε τρανούς, χωριό, ο Κινίδαρος είχε δικό του, κατάδικό του, ύφος και παράδοση στη μουσική και στο χορό. Αλήθεια δε η μεγαλύτερη του «παραγωγή», από παλιά ως τα σήμερα, είναι ο χορός, το τραγούδι και η μουσική.
Όμως ποιος είναι ο Κινίδαρος;
Ευρίσκεται 15 μόλις χιλιόμετρα Β.Α. της Χώρας. Ξαπλωμένος ανέμελα στα ριζά μιας λοφογραμμής, λούζεται από το πρωί ως το βράδυ, χειμώνα – καλοκαίρι στο φως του ήλιου. Τον επισκέπτη που θ’ ανεβεί στον Κινίδαρο μέσω Μελάνων, θα υποδεχθεί ο φύλακας και προστάτης του χωριού Άγιος Γεώργιος, ενοριακός του ναός. Αντίκρυ στο χωριό, ο μικρός Ζας «Ζευς» (ο μεγαλύτερος είναι του Φιλωτιού), υψώνει υπερήφανα το 750 μ. ανάστημα του, αγναντεύοντας από τις τρεις κορυφές του αν όχι όλη τη Νάξο, τουλάχιστο την πεδινή. Στους πρόποδες του βουνού εδώ και 80 χρόνια περίπου βρί-σκεται κτισμένο το εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Βιγλάτορας, άγρυπνος φρουρός και προστάτης των ναυτικών μας αγναντεύει το πέλαγος.
Αυτό λοιπόν το χωριό των 300 μονίμων κατοίκων όσο μικρό και αν φαίνεται είναι και προ παντός ήταν πηγή χα¬ράς. Δικαίως ξένοι περαστικοί, γοητευμένοι από τον εύθυμο τρόπο ζωής των κατοίκων του τον ονόμασαν «Απίκραντο». Κι αυτό όχι γιατί εκεί βασιλεύει διαρκώς η ευτυχία. Αλλά μια ρίμα, ένα τραγούδι ή ένα μοιρολόι, είναι αρκετά να σκορπίσουν γρήγορα της πίκρας τα νέφη.
Όλοι οι Νάξιοι είναι ποιητές, ποιητάρηδες, τραγουδιστές και χορευτές. Μα δεν είναι υπερβολή ούτε καύχηση αν πούμε πως απ’ δω, απ’ τον Κινίδαρο ξεκίνησαν πολλοί, απ’ τα γύρω χωριά και κυρίως τα ορεινά, και έμαθαν Τσαμπούνα, Λαούτο, Βιολί, Κλαρίνο και Τουμπάκι.
Τώρα που λείψαμε, που ξενιτευτήκαμε κι απλώσαμε τα κλαδιά μας, στις διάφορες ξενιτιές και λέμε «τα κλαδιά μας», γιατί οι ρίζες μας βρίσκονται πολύ βαθιά, αμετακίνη-τα θαμμένες, σε τούτο τον τόπο. Τώρα καταλάβαμε πως ο Κινίδαρος…
Είχε βιολιά που στέναζαν
λαούτα που βογκούσαν
και είχεν και τραγουδιστές
που τα πουλιά σιωπούσαν.
Ο Κινιδαριώτης ποιητάρης, τραγουδιστής, χορευτής και δεξιοτέχνης μουσικός, πρέπει να αναζητηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πολύ πριν το 1900″…..

Γαλάτσι Απρίλης 1991

………………………………………
Ολόκληρο το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “ΝΑΞΙΑΚΑ” 29, (1991)6 και αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Στ. Σπηλιάκου, Παιχνίδια και Παιχνιδιατόροι του χορού στη Νάξο, Α. Αναγνώστου, Αθήνα 2003, σ. 210-218
…………………………….
(Σταύρος Χ. Σπηλιάκος, από τη μακρινή Ελβετία)

Γλέντι Στον Κινίδαρο της Νάξου (Αη Γιωργιού 2014) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ

Αρέσει σε %d bloggers: