• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 20 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Σεπτεμβρίου 2017
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Μάι.    
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Διαχείριση

«Ο Εκατόλογος» στον Κινίδαρο της Νάξου

%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3%ce%b3-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%aeΑπόσπασμα από: “Το Δημοτικό Τραγούδι εις τον Κινίδαρον” (σ. 702-704)

4… «Ο Κινίδαρος είναι εκ των πλέον πιστών εις τας παραδόσεις του χωρίον της Νάξου.
Τούτο, ασφαλώς, το οφείλει όχι μόνον εις τον συντηρητικόν χαρακτήρα των κατοίκων του αλλά και εις την έως σήμερον απομόνωσίν του και την έλλειψιν επικοινωνίας με τα άλλα χωρία και τον έξω κόσμον. Ο αμαξιτός δρόμος τον οποίον προανεφέραμεν, μόλις τελευ­ταίως ηνοίχθη. Αυτό επέτρεψεν εις τον Κινίδαρον να μείνη επί έτη έως σήμερον μακράν της επιδράσεως του συγχρόνου μοντέρνου πολι­τισμού και να διατηρήση μετά πάροδον τόσων ετών αγνά και αμόλευτα τα ωραία ήθη και έθιμά του.
Ο Κινίδαρος είναι το χωρίον της φιλοξενίας και της διασκεδά­σεως. Ο ξένιος Ζευς, ο οποίος ελατρεύθη 5επί του γειτονικού όρους του «Ζας του Κινιδάρου», ουδέποτε εγκατέλειψε τον θρόνον του από το φιλόξενον χωρίον.
Ο χορός και τα «βιολιά» αποτελούν το πάθος των κατοίκων του. Όχι μόνον κατά τας μεγάλας εορτάς και εις τας πανηγύρεις, αλλά και εκάστην Κυριακήν -κατά το θέρος σχεδόν καθημερινώς – οι Κινιδαριώτες συναθροίζονται εις την πλατείαν του χωρίου και «νυχτοξημερώνονται» χορεύοντες. Κάθε Κινιδαριώτης είναι και ένας «Ζορ­μπάς»!!. Το πάθος των ακριβώς αυτό προς την μουσικήν και τον χορόν και την διατηρουμένην αυτήν μεγάλην μουσικοχορευτικήν παράδοσιν επιθυμών να δικαιολογήση και ο προαναφερθείς, όπως είδομεν θρύλος, ισχυρίζεται ότι:«Οι Κινιδαριώτες βαστάνε από φυλή οργανοπαιχτών, τραγουδιστών και χορευτών».
Πράγματι ακόμη και τα επίθετα των κατοίκων του χωρίου προ­έρχονται, όπως φαίνεται, εξ ονομάτων λαϊκών οργάνων, όπως Τουμπακάρης – από το τουμπάκι – και Τσαμπουνάρης – από την τσαμπού­να. Όπως δε μας επληροφόρησαν οι γέροντες του χωρίου: «Παλιότερα, που δεν υπήρχανε τα βιολιά ή με τα τσαμπουνοτούμπακα ήθελαν να χορεύουνε ή με τα τραγούδια».
Από εδώ ακριβώς επήγασε και η ανάγκη της απομνημονεύσεως και διατηρήσεως πολλών δημοτικών τραγουδιών υπό των κατοίκων του, δια να τα τραγουδούν – ελλείψει μουσικών οργάνων – προς συνοδείαν του χορού. Εξ αυτού δυνάμεθα να δικαιολογήσωμεν και το γε­γονός της υπάρξεως εις τον Κινίδαρον τόσων πολλών παραλλαγών ε­νός και του αυτού, πολλάκις, τραγουδιού. Πρέπει όμως να σημειώσωμεν, ότι οι Κινιδαριώτες δεν δέχονται παθητικώς το δημοτικόν τραγούδι, αλλά μετέχουν εις αυτό δημιουργικά, προσθέτοντες ή αφαιρούντες εις αυτό, αναλόγως προς το καλλιτεχνικόν των «γούστο»…»
…………………………………………………
Σημ.: Η συλλογή των τραγουδιών οφείλεται στο ζεύγος δημοδιδασκάλων του χωριού, στο οποίο υπηρέτησαν κατά την περίοδο πριν το 1963 (έτος έκδοσης της συλλογής από τον Ν. Κεφαλληνιάδη) Νικολάου και Ειρήνης Δημητροκάλλη.

Ηχητικό απόσπασμα:

 

Advertisements

Προς Ανάρρωση [4]: «Σκοπός του Γάμου»: χορευτικός σκοπός;

Αρκετά χρόνια τώρα ο “Σκοπός της νύφης” («Σκοπός του Γάμου»), από δρομικός σκοπός και μόνο (την ημέρα του γάμου) έχει γίνει χορευτικός και μάλιστα σαν πρώτος σκοπός του γλεντιού του γάμου.
Κι όμως ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΚΟΠΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΟΡΕΥΤΕΙ!!!

Μάλιστα όταν ένας βιολάτορας δεν έπαιζε καλά για να ικανοποιήσει τη χορευτική διάθεση του “πελάτη του”, οι άλλοι “συνάδελφοί” έλεγαν γι’ αυτόν, πως: “αυτός παίζει τον σκοπό του γάμου”.
Αυτό που ακούμε λοιπόν στο βίντεο αυτό είναι μια νέα αυθαίρετη κατάσταση με γύρισμα σε μπάλλο μακριά από κάθε παραδομένο κοινοτικό κανόνα.

Αυτά που αναφέρονται εδώ είναι γνωστά στους παλιούς λαϊκούς οργανοπαίχτες της Νάξου. Αυτή η νέα κατάσταση έχει γίνει πλέον “παράδοση” για τους νεότερους (χορευτές κι οργανοπαίχτες), οι οποίοι όμως αγνοούν αυτό που παραδόθηκε και μάλιστα δεν “σηκώνουν και κουβέντα”.
Επίσης, αυτός ο άκριτος νεωτερισμός των Ναξίων οργανοπαιχτών έχει επιδράσει και στα ανά την Ελλάδα αντίγραφα που αφορούν παραστάσεις χορευτικών ομάδων, οι οποίες χορεύουν τον Σκοπό του Γάμου (Νύφης) ούτε καν ως Συρτό αλλά Μπάλλο!!!!!



Ο Σκοπός του Γάμου ως Μπάλλος και μάλιστα της Κύθνου. Η εκτέλεση όμως που ακούγεται στο βίντεο είναι από δίσκο LP της Δ. Στράτου Νο 4 και έχουν παίξει Αξώτες οργανοπαίχτες κ.ά. [ο Κινιδαριώτης Γιώργος Κονιτόπουλος (Θεός) βιολί και ο Απεραθίτης Π. Μάρκου τραγούδι] και επομένως Αξώτικη απόδοση κι όχι Κυθνιά :

Από το 3′ 01» και μετά!!!!!!!

Σχόλιο της Μαρίας Ξεφτέρη:
“Και να προσθέσω σε αυτές τις καίριες και επίκαιρες παρατηρήσεις του κ. Σπηλιάκου ότι κάτι ανάλογο δε παρατηρούμε και με την «πατινάδα», που ως σκοπός αρχικά του τραπεζιού, ως σκοπός δρομικός, έχει μεταλλαχθεί σε εναρκτήριο χορό στα γλέντια, στα πανηγύρια κ.λπ.; Αναρωτιέμαι, πώς συντελέστηκε αυτή η αλλαγή στους κανόνες; Σαφώς και ήταν πάντα αναπόσπαστο κομμάτι του γλεντιού, πότε όμως οι χορευτές απώλεσαν τη συνείδηση της λειτουργίας αυτού του σκοπού…;”

ΜΝΗΜΗ ΚΙΝΙΔΑΡΙΩΤΙΣΣΑΣ –ΑΘΗΝΑΣ ΤΟΥΜΠΑΚΑΡΗ—(16.2.2016)

Αθηνά (για την συνέντευξη)Η Αθηνά Τουμπακάρη γεννήθηκε το 1929.
Το 1960 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, στο Γαλάτσι όπου διέμενε μέχρι και σήμερα. Είναι κόρη του φημισμένου Κινιδαριώτη λαουθιέρη Γιώργη Γεροντάκη (Κονομογιώργη).
Η Αθηνά Τουμπακάρη, σαν κόρη λαουθιέρη, αλλά κυρίως λόγω χαρακτήρος και κοινωνικής μόρφωσης, αποτελεί μια αληθινά ζωντανή πηγή πληροφοριών, που είχα την τύχη να αντλήσω απ’ αυτή αρκετό από το υλικό που συγκέντρωσα.
Το παρακάτω, δικό της, κείμενο παρατίθεται πρωτίστως ως συμβολή στην αλήθεια, αλλά και ως Τιμή σ΄ ένα πρόσωπο που έχει κάνει τρόπο ζωής το λαϊκό πολιτισμό του χωριού της.

Απόσπασμα κειμένου της:
«Τις λίγες μου γνώσεις, κάνω και γω γραμμές, να πω κάτι για τον δικό μου τόπο. Για την ιδιαίτερη πατρίδα μου τη Νάξο, και κυρίως για το μικρό το όμορφο χωριό μου τον Κινίδαρο.
Πολλές παραδόσεις, θρύλοι και ιστορίες που γαλούχησαν γενιές και γενιές ακόμη και την δική μου, σβήνουν και χάνονται στο πέρασμα του χρόνου. Λίγα πράγματα πια δεν ζουν μόνο μες στο μυαλό εμάς των μεγαλυτέρων και άντεξαν και ζουν και συνεχίζονται. Ένα απ’ αυτά είναι και η Μουσική μας παράδοση. Σ’ αυτή ακριβώς τη μουσική παράδοση του τόπου μου θ’ αναφερθώ.
Ιδιαίτερα οι Ναξιώτες σ’ όσες αντίξοες συνθήκες και αν βρεθούν, τραγουδώντας και χορεύοντας τις αντιμετωπίζουν. Κατ’ εξοχήν όμως τούτο το μικρό, τούτο το ξεχασμένο απ’ τους εκάστοτε τρανούς, χωριό, ο Κινίδαρος είχε δικό του, κατάδικό του, ύφος και παράδοση στη μουσική και στο χορό. Αλήθεια δε η μεγαλύτερη του «παραγωγή», από παλιά ως τα σήμερα, είναι ο χορός, το τραγούδι και η μουσική.
Όμως ποιος είναι ο Κινίδαρος;
Ευρίσκεται 15 μόλις χιλιόμετρα Β.Α. της Χώρας. Ξαπλωμένος ανέμελα στα ριζά μιας λοφογραμμής, λούζεται από το πρωί ως το βράδυ, χειμώνα – καλοκαίρι στο φως του ήλιου. Τον επισκέπτη που θ’ ανεβεί στον Κινίδαρο μέσω Μελάνων, θα υποδεχθεί ο φύλακας και προστάτης του χωριού Άγιος Γεώργιος, ενοριακός του ναός. Αντίκρυ στο χωριό, ο μικρός Ζας «Ζευς» (ο μεγαλύτερος είναι του Φιλωτιού), υψώνει υπερήφανα το 750 μ. ανάστημα του, αγναντεύοντας από τις τρεις κορυφές του αν όχι όλη τη Νάξο, τουλάχιστο την πεδινή. Στους πρόποδες του βουνού εδώ και 80 χρόνια περίπου βρί-σκεται κτισμένο το εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Βιγλάτορας, άγρυπνος φρουρός και προστάτης των ναυτικών μας αγναντεύει το πέλαγος.
Αυτό λοιπόν το χωριό των 300 μονίμων κατοίκων όσο μικρό και αν φαίνεται είναι και προ παντός ήταν πηγή χα¬ράς. Δικαίως ξένοι περαστικοί, γοητευμένοι από τον εύθυμο τρόπο ζωής των κατοίκων του τον ονόμασαν «Απίκραντο». Κι αυτό όχι γιατί εκεί βασιλεύει διαρκώς η ευτυχία. Αλλά μια ρίμα, ένα τραγούδι ή ένα μοιρολόι, είναι αρκετά να σκορπίσουν γρήγορα της πίκρας τα νέφη.
Όλοι οι Νάξιοι είναι ποιητές, ποιητάρηδες, τραγουδιστές και χορευτές. Μα δεν είναι υπερβολή ούτε καύχηση αν πούμε πως απ’ δω, απ’ τον Κινίδαρο ξεκίνησαν πολλοί, απ’ τα γύρω χωριά και κυρίως τα ορεινά, και έμαθαν Τσαμπούνα, Λαούτο, Βιολί, Κλαρίνο και Τουμπάκι.
Τώρα που λείψαμε, που ξενιτευτήκαμε κι απλώσαμε τα κλαδιά μας, στις διάφορες ξενιτιές και λέμε «τα κλαδιά μας», γιατί οι ρίζες μας βρίσκονται πολύ βαθιά, αμετακίνη-τα θαμμένες, σε τούτο τον τόπο. Τώρα καταλάβαμε πως ο Κινίδαρος…
Είχε βιολιά που στέναζαν
λαούτα που βογκούσαν
και είχεν και τραγουδιστές
που τα πουλιά σιωπούσαν.
Ο Κινιδαριώτης ποιητάρης, τραγουδιστής, χορευτής και δεξιοτέχνης μουσικός, πρέπει να αναζητηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πολύ πριν το 1900″…..

Γαλάτσι Απρίλης 1991

………………………………………
Ολόκληρο το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “ΝΑΞΙΑΚΑ” 29, (1991)6 και αναδημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Στ. Σπηλιάκου, Παιχνίδια και Παιχνιδιατόροι του χορού στη Νάξο, Α. Αναγνώστου, Αθήνα 2003, σ. 210-218
…………………………….
(Σταύρος Χ. Σπηλιάκος, από τη μακρινή Ελβετία)

Γλέντι Στον Κινίδαρο της Νάξου (Αη Γιωργιού 2014) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ

Το Κλαρίνο στην Ορεινή Νάξο

Τσακωνιάτης Δημήτριος (Τσαγκάρης)

 

Αναδημοσίευση από το blog «orinosaxotis.blogspot.gr» και συμπλήρωση της ανάρτησης με σχετικό πρωτόκολλο!

 

 

«Ανασκαλέματα» του Τραγουδιού, της Μουσικής και του Χορού στη Νάξο

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στον συλλογικό τόμο που εξέδωσε ο Δήμος Νάξου το 2006 με τίτλο:

«Νάξος. Αρμενίζοντας στο χρόνο».

 

 

 

Οι λεβεντόγεροι παρέδωσαν – εμείς παραλάβαμε;

Βρακάδες της Νάξου το 1930 φωτογραφία Bernard Flament από ανάρτηση στο Facebook της κ. Αντωνίας Μαϊτού

Βρακάδες της Νάξου το 1930
φωτογραφία Bernard Flament
από ανάρτηση στο Facebook της κ. Αντωνίας Μαϊτού

Άνθρωποι της φτώχειας σαν κι αυτούς που εικονίζονται εδώ, και άλλοι πολλοί, είναι που δημιούργησαν τον λαϊκό πολιτισμό τούτου του νησιού, της Νάξου!!! Μπαλωμένες βράκες και γιλέκα σε σώματα που έγιναν ένα με τη γη, σώματα και ψυχές που έχουν βγει από μια εθνική καταστροφή και τις περίμενε μια χούντα, ένας πόλεμος, μια Κατοχή, ένας εμφύλιος, μια επάρατη εσωτερική μετανάστευση και πάλι μια χούντα. Παρ’ όλα ταύτα δεν σταμάτησαν να δημιουργούν και να μας παραδίδουν πλούτο πολιτισμού σ’ έναν κόσμο της φτώχειας μα με βλέμμα καθάριο. Η συνέχεια; Από το συρίμι, τους Γιωργιάδες και το τσουβάλι την πατάτα, εναλλακτικά λόγω φτώχειας κεράσματα για ένα Σμυρναίικο Μπάλλο, περάσαμε στα πεντοχίλιαρα. Σήμερα πλέον βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την οργάνωση των γλεντιών από τους τοπικούς Συλλόγους αντί των μαγαζιών και στην από συνταγμένου καταλόγου τραγουδιών, επιβολή συγκεκριμένων νεότευκτων στουντιακών κατασκευών για χορό χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα στους συνδρώντες γλεντιστές (που γι’ αυτούς γίνεται ο χορός) να κρίνουν και να αποφασίσουν ΑΥΤΟΙ αν θα τους δώσουν το διαβατήριο της γλεντιστικής επιβίωσης. Γλεντιστές που έτσι κι αλλιώς πληρώνουν τη συμμετοχή τους με «είσοδο» (sic). – Τί να έλεγαν τάχα οι δυο τούτοι λεβεντόγεροι, που λίγο πριν τις Αποκριές σκαρφάλωναν στο βουνό για να κόψουν ξύλα, πηγαίνανε ποδαρόδρομο στη Χώρα για να τα πουλήσουν και με τα χρήματα αυτά περίμεναν τη σειρά τους για ένα Συρτουδάκι κι ένα Μπάλλο και αντί για το Χανιώτικο φανταστείτε να τους έπαιζαν Σιγανούς και Πεντοζάλια και μάλιστα “καλλιτέχνες” που δεν επιβιώνουν καλλιτεχνικά στην Κρήτη;

Μονή Νάξου_2014 Γιορτή της Ρακής (φωτο Τάσος Ιωαννίδης)

Μονή Νάξου_2014 Γιορτή της Ρακής (φωτο Τάσος Ιωαννίδης)

– Πώς θα αντιδρούσαν τάχα οι δυο τούτοι λεβεντόγεροι αν κάποιος τους ψέλλιζε στ’ αυτί το νέο πως, σε ορεινό χωριό του νησιού κλήθηκε “δασκάλα” από τη Χώρα για να μάθει τα μικρά παιδιά να χορεύουν, όταν αυτοί οι ίδιοι λεβεντόγεροι είχαν (κάποτε) για τσιτάτο ζωής το: “τα παιδιά στο χωριό μας πρώτα μαθαίνουν να χορεύουν και μετά να περπατάνε”; http://www.youtube.com/watch?v=Kp4EK47DG9k

Αρέσει σε %d bloggers: