• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 20 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Μαΐου 2017
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Απρ.    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Διαχείριση

ΟΙ ΚΥΚΛΑΔΕΣ σε Compact “σεμιναριακά μαθήματα”.

Οι χοροί και τα τραγούδια των ανθρώπων που δημιούργησαν τον δικό τους

μα και Αιγαιοπελαγίτικα συγγενικό, λαϊκό πολιτισμό.

Βλέπω προσκλήσεις από φορείς με βαρύγδουπους τίτλους και καλούν σε σεμινάρια όπου θα εισηγηθούν και χορούς π.χ. «ΚΥΚΛΑΔΩΝ» ή «ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩΝ», ενώ σε ότι αφορά τις υπόλοιπες περιοχές εστιάζουν (και σωστά πράττουν) σε ιδιαίτερες περιοχές ευρύτερων πολιτισμικών περιοχών.

Μάλιστα!!!

Kyclades CompactΔηλαδή θέλουν να μας πουν πως, χορολογικά και μουσικολογικά, οι πολυνησίες, οι μικρόκοσμοι των Κυκλάδων ας πούμε, ή των Δωδεκανήσων, είναι συμπλέγματα νησιών που μπορούν να ειδωθούν από αέρος, οπότε: “… μοιάζουν τα σπίτια με σπιρτόκουτα και με μυρμήγκια οι ανθρώποι…”.

Δηλαδή το σκεπτικό τους είναι: “ας εξετάσουμε τι συμβαίνει με τις περιοχές που συνορεύουμε πολιτισμικά, αλλά ας ρίξουμε κι ένα τουριστικό προορισμό μέσα προς άγρα ΄΄πελατών΄΄ ”.

Και πάλι μάλιστα!!!

Αγαπητοί, ακόμα και τα τουριστικά περιοδικά της μακρινής Σουηδίας έχουν ειδικά αφιερώματα για κάθε νησί ξεχωριστά των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων κ.λπ..

ΒΕΛΟΣ

Τα παλιότερα χρόνια [όταν ήμασταν εμείς φοιτητές και κάναμε το μάθημα των Ε.Π.Χ. με κλειδοκυμβαλίστρια (sic)] διαβάζαμε βιβλία (1-2 υπήρχαν) που συνοπτικά αναφέρονταν σε χορούς με επί μέρους τίτλους: “Χοροί της Πελοποννήσου (Καλαματιανός, Τσάμικος)  – του Αιγαίου  (Συρτός, Μπάλος)– της Κρήτης (Χανιώτικος, Πεντοζάλη)” κ.ά.

Οι «Πανκυκλαδικές» ή «Πανδωδεκανησιακές» σεμιναριακές συναντήσεις υπήρξαν πράγματι. Έβαλα κι εγώ το χεράκι μου, σε χρόνους όμως, που η επιτόπια με συμμετοχική παρατήρηση συστηματική επιστημονική έρευνα ήταν ανύπαρκτη ή ήταν στα σπάργανα.

Σήμερα πλέον, δεκάδες νέοι άνθρωποι καταπιάστηκαν με ιδιαίτερες εστίες λαϊκού πολιτισμού και πρέπει να τους δώσουμε βήμα και χώρο. Το ποιός μελέτησε συστηματικά και μπορεί να βγει στο βήμα καθώς και τ’ αποτελέσματα της «δουλειάς» θα το δείξει σιγά – σιγά ο “αμερόληπτος” χρόνος!!!! Η συστηματική επιστημονική έρευνα βέβαια μικρών κατά τόπους κοινοτήτων είναι ακόμα ζητούμενο.

Το 2017 πάλι τα ίδια;

“Σούστα Δωδεκανήσων”, “Μπάλλος Αιγαίου”, “Συρτός Κυκλάδων”;

Νισάφι  πια!!!!

Εκτός κι αν στα μάτια και κυρίως στη σκέψη μας φαίνονται όλα ίδια. Τότε ισχύει το:

“στο σκοτάδι, όλες οι αγελάδες φαίνονται μαύρες”.

Ο Αξώτικος χορός “Βλάχα” και οι αλλαγές στο Φιλώτι

Μ. Ι. Ψαρράς (“ο Γυμνασστής”), (Φιλωτίτης): «Η χαμένη στα χρόνια μου εκκλησιαστική παράδοση του Φιλοτίου», Ναξιακόν Μέλλον 410/18 φιλολογική έκδοση (1982) 3, στ. 4η:

42Αναφέρεται στο πιάσιμο των χεριών στο χορό της Βλάχας και γράφει τα εξής:
“Προ 150 χρόνια (δηλ. το 1830) η Βλάχα (Αξιώτικος χορός) χορευότανε με μαντήλι και οι νέοι έκαναν μια τρομερή αλλαγή, το καταργήσανε. Μια μέρα σ’ ένα χορό, όταν μερικοί νέοι δεν είχανε μαντήλι να δώσουν να πιαστούν οι κοπελιές, για να μην τους προσβάλλουν, δεν βγάλανε και οι υπόλοιποι νέοι κι έτσι πιαστήκανε από τα δάχτυλα. Από τότε επεκράτησε η αλλαγή στο χορό, στο πείσμα των ηλικιωμένων που βγάλανε ρίμες πομπεύοντας την Βλάχα σαν χορό ανήθικο”.
«Τη Βλάχα την καντήντησες νάναι για κοπελάκια
που να σου πέψει ο Θεός ψείρες με τα πινάκια».
«Μη ντο περιφανεύεσαι πως σ’ αγαπούσα τάχα
απλώς τραγούδια σού ‘λεγα μέσ’ του Σκληβά τη βλάχα».
«Πιαστείτε να πιαστούμενε Βλάχα με το μαντήλι
Να πούμενε πεισματικά κι ύστερις πάλι φίλοι».

……………………………………………………………………………………………………………

Μ. Ι. Ψαρράς,  «Μια επαναστατική αλλαγή στο χορό της Βλάχας από δω κι εκατόν είκοσι χρόνια στο Φιλώτι», περιοδικό Ζας 2, (1993-94) 23-24.

Για την κωμόπολη του Φιλωτιού και τη Βλάχα αντλούμε αρκετές πληροφορίες από τον Μ. Ι. Ψαρρά και μάλιστα από ένα απ’ τα πολλά άρθρα που έγραψε για τους παλιές αποκριές. Ας παρακολουθήσουμε την κατάθεσή του για το χορό της Βλάχας, η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ότι αφορά τη σχέση του χορού με το τραγούδι, τα μουσικά όργανα και τις αλλαγές που συνέβησαν σ’ αυτήν:

«Η Βλάχα ήταν και είναι ο πιο αγα­πητός, αποκριάτικος καθαρά, χο­ρός στη Νάξο. Ήταν το περισσότερο ανόργανος – χορευότανε δηλαδή δί­χως όργανα – με το τραγούδι, κι όταν χο­ρευότανε με τα όργανα ήτανε γρηγορότε­ρος με πηδηχτό τσάκισμα, που τον ελέγανε «ντουμπανιστό», αλλά δεν κρατούσε πολύ, γιατί οι χορευτές κι οι θεατές επροτιμούσαν την τραγουδιστή βλάχα.
Χορεύοντας βλάχα επιανόντανε με το μαντήλι κι εσχημάτιζαν κουλούρες η μια γύ­ρω από την άλλη με σκοπό την επίδειξη δε­ξιοτεχνίας στο τραγούδι και το σκοπό του· τις χορευτικές ικανότητες τις κρατούσε με αποκλειστικότητα να τις επιδείξει ο Μπάλλος. Με το χορό της βλάχας, διατηρήθηκε η πληθώρα του 15/σύλλαβου τραγουδιού με το κοτσάκι στη μέση – πού ‘ταν άσχετο του τραγουδιού – όλοι οι παλιοί σκοποί με ελά­χιστες παραλλαγές, τα πολύμορφα απο­κριάτικα και οι ρίμες, τα τραγούδια του Ακρι­τικού Κύκλου που μέχρι τα παιδικά μου χρό­νια τα χόρευαν και τα τραγουδούσαν στο Φιλώτι και διατηρηθήκανε απ’ αυτό.
Με τη βλάχα χορευότανε τα διάφορα αποκριάτικα τραγούδια: Πεισματικά, Ερωτι­κά, τα Κουριέζικα (τα γεμάτα υπερβολές σα­τιρικά τραγούδια), τα Ακριτικά, οι Ρίμες πα­λιές και νέες, τα λεγόμενα Παρατράγουδα (για τους στρατιώτες, τους ξενιτεμένους και τα τραγούδια του Κάτω Κόσμου). Ποτέ από αποκριάτικη διασκέδαση δεν απολείπανε τα τραγούδια του Κάτω Κόσμου κι όσο μάλιστα προχωρούσε η Αποκριά προς το τέ­λος, τόσο κι αυτά επολύνανε.
«Δώστε του χορού να πάει – μαύρη γης θα μας εφάει.
Ο Κάτω Κόσμος δε φελά γιατί δε ξημερώ­νει
για δε ν’ ανθίζουν τα κλαδιά και δε λαλεί τ’ αηδόνι.
Τούτη γης που τη μπατούμε – ούλοι μέσα θε να μπούμε».
………. Με τη βλάχα δίχως όργανα, όπου υπήρχε διάθεση στηνότανε κι ο χορός και διάθεση κι απλοχεριές τις αποκριές τα χρό­νια εκείνα υπήρχαν πολλές, με τα χοιρνά που σφαζότανε στο κάθε σπίτι και τ’ άφθονα κρασά πού ‘χανε στα κελάρια τους μέσα. Στα δώματα επάνω στηνότανε οι χοροί της μέρας, αλλά μόλις εβράδιαζε είτε έβρεχε, ξέρανε τη βορτοκάμαρη της γειτονιάς πού ‘χε σειρά για να φιλοξενήσει το χορό της, που τό ‘κανε με μεγάλη χαρά.
Στα χρόνια μου δυο αλλαγές συνάντη­σα να ‘γιναν στη βλάχα: α) Στα κατώχωρα τη νοματίζανε Ντίρλα. β) Στ’ Απεράθου από το 1915-20 άρχισε να παραλείπεται ο 15/σύλλαβος στίχος που τροφοδοτούσε τη βλάχα κι απόμεινε το κοτσάκι σαν το κύριο τρα­γούδι – από πηδηχτό τσάκισμα του χο­ρού – έτσι άλλαξε εντελώς κι ο χορός στ’ Απεράθου κι έγινε ένα γρήγορο στριφογυ­ριστό τσάκισμα, άλλαξε δε το χορό μέχρι του σημείου που αν τύχαινε ξενοχωριανός εκεί να μη μπορεί πια να χορέψει, ενώ θα χόρευε στη Χώρα και σ’ όλα τ’ αλλά χωριά του νησιού.
Στο Φιλώτι γύρω στα 1880 έγινε μια επαναστατική  – ας πούμε – αλλαγή στο χορό που και στ’ άλλα χωριά επεκράτησε. Η βλάχα χορευότανε όπως ο συτρός με το μα­ντήλι – όπως χορεύεται ακόμη σήμερα στη Δωδεκάνησο – που μας το λέει κι ένα πα­λιό τραγούδι που περισώθηκε:
«Ελάτε να χορέψωμε βλάχα με το μαντήλι
να πού­με τα πεισματικά κι ύστερα πάλι φίλοι».

Να τι άκουσα παιδί από γέρους Φιλωτίτες σχετικά, που νέοι λάβανε μέρος στην ανταρσία αυτή: «Μια Κυριακή τσ’ Αποκριάς στου Σκληβά το δώμα εκεί που όμορφα και καλά εβά(λ)αν αμπρουστά το χορό, αρχίνεψε το παίξιμο η τζαμπούνα και το ντουμπάκι, μα η βλάχα δε νήλεε να ξεκινήσει· ένας κοπελιάρης ήχασεν απού τη μέση ντου το μαντήλι του χορού κι εψαχνούντανε ία να το ‘βρει, αλλά στο τέλος για να μη νέχει το χορό να περιμένει, επιάστηκεν όπως – όπως από τ’ ακροδάχτυλα με τις πλαϊνές του· συγγένισσές του ήτανε κι είπε πως δεν θα τον παραξηγούσανε. Οι νέοι πού ‘τανε στο χορό πιασμένοι, άμα είδανε το σοβαρό πα­ράπτωμα που γίνηκε, (γ)ια να μη ντο ναφήσουμε να φάει μοναχός του ούλη τη μπόρα του κουτσομπολιού, άφηνεν ένας – ένας το μαντήλι του χορού κι επιανότανε με τ’ ακροδάχτυλα». Το τι έγινε μέσα στο χωριό για το πράμα αυτό δεν περιγράφεται!. Ήτανε σα να ‘γινε η πιο μεγάλη ατιμία από τη νεολαία κι άρχισε πόλεμος. Η νεολαία πικαρισμένη (άντρες και γυναίκες) δεν υποχωρούσαν και στους χορούς τους δεν ξαναπιάσανε μαντήλι στη βλάχα κι άπου τα ακροδάχτυλα, πιάστηκαν από τα καλαμόχερα, ανέβηκαν στους αγκώνες, στα μπρά­τσα γιο να σταματήσουν το πιάσιμο στους ώμους απάνω, που το βρήκανε πολύ αναπαυτικό πιάσιμο.
Η θειά μου η Κουρούπαινα που η μάνα της ήτα­νε σε κείνο το χορό και τ’ άκουσεν από την ίδια, μ’ εβεβαίωσενε για όλα αυτά και μού ‘πε και τα πιο κάτω τραγούδια που θυμότανε, από τα πολλά που λεηθήκανε από τη μια μεριά κι άπου την άλλη.
«Η Βλάχα είναι Λεμονιά πρασινοφορεμένη,
μα βγάλασί τζη αβανιά πως είναι γκαστρωμένη.
– Τση Βλάχας κι αν της είπανε πως είναι γκαστρωμένη
θα τη χορεύγ’ όλο χαρά σα μπούμου μαθημένη!
Κατεβάσετε τα χέρια – άπου τσ’ ώμοι, βρε κοτο μαντή­λι πάλι πιάστε – τα παλιά για να κρατάτε». …..».

Προς Ανάρρωση [4]: «Σκοπός του Γάμου»: χορευτικός σκοπός;

Αρκετά χρόνια τώρα ο “Σκοπός της νύφης” («Σκοπός του Γάμου»), από δρομικός σκοπός και μόνο (την ημέρα του γάμου) έχει γίνει χορευτικός και μάλιστα σαν πρώτος σκοπός του γλεντιού του γάμου.
Κι όμως ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΚΟΠΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΟΡΕΥΤΕΙ!!!

Μάλιστα όταν ένας βιολάτορας δεν έπαιζε καλά για να ικανοποιήσει τη χορευτική διάθεση του “πελάτη του”, οι άλλοι “συνάδελφοί” έλεγαν γι’ αυτόν, πως: “αυτός παίζει τον σκοπό του γάμου”.
Αυτό που ακούμε λοιπόν στο βίντεο αυτό είναι μια νέα αυθαίρετη κατάσταση με γύρισμα σε μπάλλο μακριά από κάθε παραδομένο κοινοτικό κανόνα.

Αυτά που αναφέρονται εδώ είναι γνωστά στους παλιούς λαϊκούς οργανοπαίχτες της Νάξου. Αυτή η νέα κατάσταση έχει γίνει πλέον “παράδοση” για τους νεότερους (χορευτές κι οργανοπαίχτες), οι οποίοι όμως αγνοούν αυτό που παραδόθηκε και μάλιστα δεν “σηκώνουν και κουβέντα”.
Επίσης, αυτός ο άκριτος νεωτερισμός των Ναξίων οργανοπαιχτών έχει επιδράσει και στα ανά την Ελλάδα αντίγραφα που αφορούν παραστάσεις χορευτικών ομάδων, οι οποίες χορεύουν τον Σκοπό του Γάμου (Νύφης) ούτε καν ως Συρτό αλλά Μπάλλο!!!!!


Σχόλιο της Μαρίας Ξεφτέρη:
“Και να προσθέσω σε αυτές τις καίριες και επίκαιρες παρατηρήσεις του κ. Σπηλιάκου ότι κάτι ανάλογο δε παρατηρούμε και με την «πατινάδα», που ως σκοπός αρχικά του τραπεζιού, ως σκοπός δρομικός, έχει μεταλλαχθεί σε εναρκτήριο χορό στα γλέντια, στα πανηγύρια κ.λπ.; Αναρωτιέμαι, πώς συντελέστηκε αυτή η αλλαγή στους κανόνες; Σαφώς και ήταν πάντα αναπόσπαστο κομμάτι του γλεντιού, πότε όμως οι χορευτές απώλεσαν τη συνείδηση της λειτουργίας αυτού του σκοπού…;”

Γλέντι Στον Κινίδαρο της Νάξου (Αη Γιωργιού 2014) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΣΧΟΛΙΑ

Προς ανάρρωση [1] Περί «Κεχαγιά» και «Πατήματος» της Λήμνου

Περί «Κεχαγιά»

IMG_3004«Η Λήμνος είναι ταυτισμένη με τον κεχαγιά. Τα τραγούδια και οι χοροί της ασχολούνται με  τη ζωή και τις περιπέτειες του κεχαγιά. O Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, ο υπέροχος αυτός λαϊκός ζωγράφος, το 1933 θα τον απεικονίσει καθιστώντας τον, σύμβολο του νησιού. Η λέξη κεχαγιάς προέρχεται από τη τουρκική λέξη κâhya που σημαίνει το φροντιστή, τον επιστάτη, τον  οικονόμο ή το μαγιοδρόμο. Οι κεχαγιάδες της Λήμνου  αρχικά ήταν οικονομικοί διαχειριστές, επίτροποι πλουσίων  γαιοκτημόνων  ή αγιορείτικων μονών κι αργότερα έγιναν οι ίδιοι ιδιοκτήτες  μαντρών.

O κεχαγιάς ασχολείται με την κτηνοτροφία, έχει στη κατοχή του κοπάδι πρόβατα, μοσχάρια στο παχνί, βόδια στη βοσκή, άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια»….

Πηγή: http://kokkinovraxos.blogspot.gr/2011/03/blog-post_4962.html

Οι στίχοι του τραγουδιού που συνοδεύει τον συνώνυμο χορό:

Βρε Κεχαγιά, βρε Κεχαγιά πιρήφανι με τις πλατειές λαγάρις
Έλα πέρασι, παίξι κι γέλασι
Έλα πέρασε και βήξε κι ένα πετραδίκι ρίξε
Πέρασα κι ήπλυνις ρούχα κι ήχασα το νου που σου ‘χα
(Να σι ψοφούν τα σκλόφαγα, να μένουν οι γαλάρες)
(μπρόβαλε να διεις καρδιά που τυραννείς)
Ξιπράξανι τα πρόγατα και Πε΄σαν μεσ’ τα σάμια
Μα τημ Παναγιά Δε σ’ αμπαρνιέμαι πιά
Μα τημ Παναγιά Κουκώνα, λεύτερος είμι ακόμα
Μα τουν Άγιου Κουσταντίνου, θα σι κλέψου δεν σ’ αφήνου
Όταν μ’ αρραβουνιάζανι,κ δεν τούξιρα ου καημένους
Μα τημ Παναγιά, αχ! Αγάπη μου Λημνιά
(Μήλο της μηλιάς κορμί της αγκαλιάς)
Μήλο μου του Παραδείσου, χάδια πω ‘χει το κορμί σου
Αστιβιές και αθυμαρέλια, τα’ άσπρα σου τα ποδαρέλια
(στης μάντρας τα τραφώματα ήμουν ακουμπισμένος)
(Μα τημ Παναγιά , κουκώνα νΤενεδιά). Συνέχεια

Η τηλεοπτικοποίηση των εθίμων κι οι γυναίκες!

Μπράβο βρήκαμε την τεχνική και χάσαμε το συναίσθημα !

Της δημοσιογράφου Άννας Στεργίου (annastergiou11@gmail.com)

1

Παρακολουθώ μ’ ιδιαίτερο ενδιαφέρον κάθε φορά την παρουσίαση δημοτικών χορών από χορευτικά συγκροτήματα είτε σε παραστάσεις, είτε σε αθλητικούς χώρους είτε στην τηλεόραση. Το τελευταίο καιρό όμως αναρωτιέμαι γιατί να περνώ αυτήν την απογοήτευση.

Έχοντας ζήσει το κλίμα επί πάνω από 20 χρόνια σε χορευτικά συγκροτήματα – 3 τον αριθμό  και περνώντας από 2 διαφορετικές σχολές μπαλέτου – απογοητεύομαι όλο και πιο με τον τρόπο που χορεύουν οι γυναίκες μπροστά στην τηλεοπτική οθόνη. Είναι σα να τις έχει μαγκώσει κάποιος με κάνα δόκανο.

Το 90%  χαμηλοβλεπούσες,  σεμνές, ταπεινές κι όλες με τα χέρια στην ίδια ακριβώς θέση λες και τις πάτησε το τρένο. Κι επειδή ακριβώς είμαι γυναίκα με πονά όλο και περισσότερο αυτό το θέαμα που έχει πάρει πια μεγάλες διαστάσεις, για όποια τηλεοπτική εκπομπή κι αν μιλάμε.

Η παρουσίαση μέσα από τις παραστάσεις πάσχει αλλά ειδικά στην τηλεόραση  το χάλι ειδικά για τις γυναίκες είναι αμίμητο. Στην προσπάθειά τους, να κρατούν το ρόλο του αρχέγονου θηλυκού, που είναι ένα βήμα πίσω από τον άντρα, γιατί έτσι όριζαν οι ρόλοι παλιά, οι γυναίκες χάνουν τον εαυτό τους.

Μα, χόρευαν όλες έτσι; Είχαν όλες οι γυναίκες στα χωριά τον ίδιο χαρακτήρα; Το ίδιο πανομοιότυπα, το ίδιο στείρα; Ήταν όλες το ίδιο χαντακωμένες από έναν άντρα που μπορεί στο σπίτι να τις έδερνε κι έξω να ήταν μια ωραία ατμόσφαιρα; Ναι, υπήρχαν κι οι επαναστάτριες κι οι γυναίκες που ήταν άξιες και στο σπίτι και στο χωράφι και καλά ζευγαρωμένες με τους άνδρες τους. Κι αυτές χόρευαν και το έλεγε η ψυχή τους. Συνέχεια

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στο εργαστήριο της Αθλητιατρικής και της βελτίωσης παραμέτρων της ψυχοσωματικής υγείας

Ο Ελληνικός Παραδοσιακός χορός δεν είναι ένα ασαφές, αόριστο, χαώδες θέμα. Είναι ένα φαινόμενο ανθρωπολογικό, κοινωνικό, ιστορικό, ανθρωποποιητικό. Υποκείμενο τον ελληνικού χορού είναι ο άνθρωπος ως άτομο, ως ον λογικό, ιστορικό, κοινωνικό, ομιλητικό, ως πρόσωπο. Με βάση αυτή την παραδοχή, που αποτελεί και την δική μας οπτική, την δική μας προσέγγιση του Ελληνικού Χορού, παρακολουθείστε την παρακάτω ανάρτηση.

15

Σωματομετρικές, εργομετρικές, βιολογικές (αθλητιατρικές) και ψυχοσωματικής υγείας δράσεις  και επιδράσεις του λεγόμενου Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού.

Αφήστε την ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ και πιάστε τον ΜΑΛΕΒΙΖΙΩΤΗ και το ΚΟΤΣΑΡΙ για να δείτε την υγειά σας!!!!! Ένα λοιπόν ανθρωπολογικό και ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟ  πολιτισμικό φαινόμενο αποτελεί εδώ εργαλείο βιολογικών μετρήσεων και εξ αυτού σύσταση προτάσεων και εξαγωγή αθλητιατρικών συμπερασμάτων από τους επιστήμονες για ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ και ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ του ανθρώπου (ηλικιωμένου στην πρότασή τους). Είναι μια οπτική που τα ανθρωπομετρικά εργαστήρια πανεπιστημιακών Τμημάτων, από την ίδρυσή τους, έβαλαν σαν στόχο να μελετήσουν. Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: