• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 20 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Μαΐου 2015
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Απρ.   Ιον. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
  • Διαχείριση

Η τηλεοπτικοποίηση των εθίμων κι οι γυναίκες!


Μπράβο βρήκαμε την τεχνική και χάσαμε το συναίσθημα !

Της δημοσιογράφου Άννας Στεργίου (annastergiou11@gmail.com)

1

Παρακολουθώ μ’ ιδιαίτερο ενδιαφέρον κάθε φορά την παρουσίαση δημοτικών χορών από χορευτικά συγκροτήματα είτε σε παραστάσεις, είτε σε αθλητικούς χώρους είτε στην τηλεόραση. Το τελευταίο καιρό όμως αναρωτιέμαι γιατί να περνώ αυτήν την απογοήτευση.

Έχοντας ζήσει το κλίμα επί πάνω από 20 χρόνια σε χορευτικά συγκροτήματα – 3 τον αριθμό  και περνώντας από 2 διαφορετικές σχολές μπαλέτου – απογοητεύομαι όλο και πιο με τον τρόπο που χορεύουν οι γυναίκες μπροστά στην τηλεοπτική οθόνη. Είναι σα να τις έχει μαγκώσει κάποιος με κάνα δόκανο.

Το 90%  χαμηλοβλεπούσες,  σεμνές, ταπεινές κι όλες με τα χέρια στην ίδια ακριβώς θέση λες και τις πάτησε το τρένο. Κι επειδή ακριβώς είμαι γυναίκα με πονά όλο και περισσότερο αυτό το θέαμα που έχει πάρει πια μεγάλες διαστάσεις, για όποια τηλεοπτική εκπομπή κι αν μιλάμε.

Η παρουσίαση μέσα από τις παραστάσεις πάσχει αλλά ειδικά στην τηλεόραση  το χάλι ειδικά για τις γυναίκες είναι αμίμητο. Στην προσπάθειά τους, να κρατούν το ρόλο του αρχέγονου θηλυκού, που είναι ένα βήμα πίσω από τον άντρα, γιατί έτσι όριζαν οι ρόλοι παλιά, οι γυναίκες χάνουν τον εαυτό τους.

Μα, χόρευαν όλες έτσι; Είχαν όλες οι γυναίκες στα χωριά τον ίδιο χαρακτήρα; Το ίδιο πανομοιότυπα, το ίδιο στείρα; Ήταν όλες το ίδιο χαντακωμένες από έναν άντρα που μπορεί στο σπίτι να τις έδερνε κι έξω να ήταν μια ωραία ατμόσφαιρα; Ναι, υπήρχαν κι οι επαναστάτριες κι οι γυναίκες που ήταν άξιες και στο σπίτι και στο χωράφι και καλά ζευγαρωμένες με τους άνδρες τους. Κι αυτές χόρευαν και το έλεγε η ψυχή τους.

Έχω δει μεγάλες γυναίκες να χορεύουν τσάμικο και να σείεται ο τόπος. Γυναικείο τσάμικο. Κάτι που φαίνεται να ξεχνούν και στις σχολές χορού με την πρωτοχορεύτρια να δίνει ρέστα χωρίς να κάνει ορμητικές κινήσεις αλλά λεβέντικα.

Προτού γράψω το βιβλίο για τον Τάσο Χαλκιά, μου έλεγε ο Λάκης, ο γιος του, για το πόσο καμάρωνε ο πατέρας του, όταν έβλεπε τη μητέρα του, που ήταν από το Ζαγόρι, να χορεύει μπροστά. Μου περιέγραφε τον τρόπο που χόρευε, λιτά, δωρικά αλλά όχι στείρα…

Έχω δει να συμβαίνει μπροστά μου να χορεύουν μεγάλες γυναίκες, Στερεοελλαδίτισσες και να γκρεμίζονται βουνά. Στην Κρήτη υπήρχαν πάντα οι…»μερακλίνες», αυτές που ξεχώριζαν όχι για τα εκατομμύρια σβούρες αλλά για τον τρόπο που χόρευαν σαν τον αέρα, για τον τρόπο που χαμογελούσαν. Ο χορός είναι έκφραση.

Αλλά στα συγκροτήματα, μπροστά στην τηλεόραση είναι σχεδόν όλες ίδιες. Νέες κοπέλες λες κι είναι γριές ή λες κι έχουν πάθει αγκύλωση. Ειδικά αυτά τα χέρια. Λες κι υπήρχε ποτέ περίπτωση τα χέρια τόσες ώρες που χόρευαν να μείνουν σ΄ αυτή τη θέση;

Να μην πάω στο άλλο κομμάτι, με τις φορεσιές, που  γέμισε ο τόπος Δεσφίνες… Η Δεσφίνα έγινε μια Στερεά Ελλάδα. Αλλά τέλος πάντων μην πιάσουμε σήμερα το θέμα του κόστους μιας φορεσιάς που είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία και για τους μάστορες και για τους ανθρώπους των χορευτικών και για τις επιλογές που έχουν φυσικά οι ίδιοι οι δάσκαλοι.

Η στρεβλή αντιμετώπιση του ρόλου της γυναίκας, σα να είναι πλαστική κούκλα έχει συνέπειες. Προκύπτει μια διαδικασία εξόντωσης και των δυο ρόλων – παραδοσιακής γυναίκας, σύγχρονης χορεύτριας-, που δυστυχώς ακροβατούν  μεταξύ εθίμου και φολκλόρ με το φολκλόρ να κερδίζει κατά κράτος αλλά πάλι στρεβλά.

Και για να εξηγούμαι: Είμαι υπέρ του φολκλόρ, όταν γίνεται ως φολκλόρ κι είμαι υπέρ της αυθεντικής παρουσίασης των εθίμων, αλλά όχι υπέρ των ακροβατικών. Όχι της έννοιας του τσαλαβουτάμε ή, όπως θα έλεγε κι η νεολαία…, ό,τι να΄ ναι.

Οι άντρες επειδή εκ του φύλου τους ξεφεύγουν πάντα από το ρόλο τους, ακόμη και σε τηλεοπτικούς χρόνους, εκφράζονται καλύτερα. Κάνουν πλάκα την ώρα που χορεύουν, «παίζουν» με τους διπλανούς τους. Οι περισσότεροι τουλάχιστον. Γιατί η αγωνία του να φανεί καλά το χορευτικό στο πλάνο κι ομοιογενές αντί για άτακτο μπουλούκι δημιουργεί στρεβλώσεις. Είναι η στιγμή που χορός κερδίζει σε τεχνική και χάνει σε αρμονία, ένταση, πάθος, ομορφιά. Δυστυχώς, η «τηλεοπτικοποίηση» των παραστάσεων με τον τρόπο που γίνεται, οδηγεί σε αδυναμίες και γεννά ασθένειες που τείνουν να γίνουν μόνιμες.

Προσωπικά δεν έχω τέτοιο θέμα αν δω στο Θέατρο Δόρα Στράτου, παράσταση του τύπου «να μην ξεφεύγει πόδι». Όμως, έχω θέμα όταν βλέπω να παρουσιάζονται ήθη κι έθιμα από το τελευταίο χωριό. Να χορεύουν όλοι δηλαδή σαν μαριονέτες, γιατί έτσι τους είπε ο δάσκαλος και δεν τους εξήγησε ότι ο αυθορμητισμός κι ο αυτοσχεδιασμός είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να έχουν στο μυαλό τους, όταν μιλάμε για τον παραδοσιακό χορό.

Η λογική της Δόρας Στράτου να φέρει ανθρώπους από τα χωριά τους για να χορέψουν παραμένει αξεπέραστη ως ιδέα κι ως υλοποίηση, να φέρουν δηλαδή το πανηγύρι τους , τη λεβεντιά τους, τα έθιμά τους, όσο ήταν δυνατόν μέσα στην πόλη. Να μην αλλάξουν αυτοί αλλά ν΄ αλλάξει η πόλη. Αυτό ήταν το σκεπτικό, όσο κι αν η σκηνή, η παμφάγα τους άλλαξε και τους δυο. Αλλά εδώ μιλάμε για την απόλυτη αλλοτρίωση. Οι άνθρωποι της πόλης μεταφέρουν τη χορευτική τους κουλτούρα στον τόπο που τη γεννά. Πάμε καλά;

Και καλά όταν φορούν τη φορεσιά του τόπου τους αλλά όταν είναι χωρίς αυτήν; Έτσι χορεύουν όταν πάνε σ΄ ένα γλέντι; Δυστυχώς πια συμβαίνει κι αυτό. Το βλέπω κι όταν βγαίνω έξω και χορεύουν έτσι αρκετές γυναίκες και σε γλέντια  λες και φοβούνται μήπως σπάσουν κάνα αβγό. Νομίζουν ότι χορεύουν. Γιατί στην Κρήτη χρησιμοποιούν μια έκφραση, που τα λέει όλα: ΔΕ ΝΟΙΩΘΟΥΝ.

Το ρήμα νοιώθω είναι συγκλονιστικό, για να περιγράψει ακριβώς αυτή τη διαδικασία που λέω. Λες κι η σκιά του δασκάλου – μέντορα τις ακολουθεί κι έξω. Στην προσπάθεια να χορεύουν σωστά σε τεχνική, έχασαν απόλυτα σε συναίσθημα. Και ποια τεχνική; Η ελευθερία κινήσεων έχει πάει περίπατο κι ευτυχώς υπάρχουν και μερικές γυναίκες, που δεν το κάνουν αυτό. Αλλά δυστυχώς είναι οι λίγες. Ακόμη κι όταν χαμογελούν, υπομειδιούν λες και θα τις πάρει ο Χάρος.

Έχω δει εξαιρετικούς χορευτές σε πολλά μέρη, από το Λύκειο Ελληνίδων, από τη Γυμναστική Ακαδημία από χορευτικούς συλλόγους από τη Δόρα Στράτου. Πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν χορευτές που θα ξεχωρίζουν,  γιατί έκαναν την παρόμοια κίνηση που έκανε τη διαφορά. Γιατί είχε συναίσθημα!

Ευτύχησα λοιπόν μια φορά να δω και κάποιες παραστάσεις που ήταν εξαιρετικές. Ε, ήταν αυτές που είχαν το λιγότερο κοινό κι οι άνθρωποι χόρευαν για την πάρτη τους! Όχι για το κοινό. Για την παρέα τους. Για τους φίλους τους. Για τα ζευγάρια τους. Για το φλερτ τους. Και κυρίως στην τελευταία (απελευθερωτική) πάντα παράσταση της Στράτου, που οι χορευτές έκαναν πλάκες δημιουργώντας μια απίστευτη ατμόσφαιρα. Ακόμη κι όταν ήταν κακοπληρωμένοι κι είχαν χάσει και τα καλοκαίρια τους και δεν πήγαιναν πουθενά με τις οικογένειες τους. Εκεί πάνω στο σανίδι.

Ζώντας σε μια χώρα που της αρέσει ο χορός, από αρχαιοτάτων χρόνων, έχω δει όλα αυτά τα χρόνια χιλιάδες ανθρώπους να χορεύουν. Πάντα όταν ο καλός χορευτής συναντιέται με τον καλό μουσικό, με τον καλό τραγουδιστή γίνεται κάτι σπουδαίο. Η ζωή κι ο θάνατος πέφτουν στο ίδιο τραπέζι.

Η  κριτική μου είναι καλοπροαίρετη, γι΄ αυτό και δεν αναφέρομαι επώνυμα σε κάποιο συγκρότημα. Αντιλαμβάνομαι ότι ο τηλεοπτικός χρόνος είναι περιορισμένος κι είναι δύσκολο, όταν υπάρχει πίεση να βγουν τα πράγματα όπως πρέπει αλλά αυτό πια έχει περάσει στην καθημερινότητά μας. Κι είναι άδικο και για τους ανθρώπους που αγαπούν το χορό και αφιερώνουν χρόνο για να μάθουν.

Αλλά το βασικό στοιχείο είναι πως  ο παραδοσιακός χορός είναι μέθεξη, ακόμη κι αν πρόκειται για τηλεοπτικό πλάνο. Και δεν μπορεί να παρουσιάζεται έτσι γιατί τον αδικεί η εικόνα των γυναικών, που είναι λες και ξύπνησαν από το κρεβάτι του πλαστικού χειρουργού κι επειδή έπεσαν σε σκιτζή,  δεν μπορούν να ξαναχαμογελάσουν πια!

Πηγή: http://agrocosmos.com

 

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: