• Αρχείο κατά κατηγορία

  • Αρχείο κατά μήνα

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Μαζί με 20 ακόμα followers

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Μαρτίου 2009
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Φεβ.   Απρ. »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    3031  
  • Διαχείριση

Μαθητικοί «αγώνες» Παραδοσιακού χορού


Στην τοπική εφημερίδα της Νάξου “ΤΟ ΒΗΜΑ της Νάξου” (αρ. φ. 4, σελ. 10 της Πέμπτης 13/3/2009) δημοσιεύθηκε ρεπορτάζ με τίτλο «Πρωτιές για τα σχολεία της Νάξου». Στο ρεπορτάζ αυτό η εφημερίδα έχει σαν θέμα της τους «15ους Περιφερειακούς Μαθητικούς Καλλιτεχνικούς αγώνες».

Θα σταθώ σε τρία σημεία.

Ρεπορτάζ για τους "αγώνες" στην εφημ. "ΤΟ ΒΗΜΑ της Νάξου"

Ρεπορτάζ για τους "αγώνες" στην εφημ. "ΤΟ ΒΗΜΑ της Νάξου"

Σημείο 1ο: «Συμμετέχουν 730 μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίων και Λυκείων του Νομού μας και θα “αγωνιστούν” στο θέατρο, τη μουσική και το χορό». Εδώ συμπεριλαμβάνεται κι ο αποκαλούμενος από την προκήρυξη του ΥΠ.Ε.Π.Θ. παραδοσιακός χορός.

Σημείο 2ο: «Η ΟΛΜΕ έχει καταγγείλει τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα των αγώνων και προτείνει να διεξάγονται μόνο σε περιφερειακό επίπεδο, με απονομή σε κάθε μαθητή, τιμητικού επαίνου συμμετοχής».

Σημείο 3ο: «Η διοργάνωση των αγώνων με την τόσο μεγάλη συμμετοχή μαθητών και καθηγητών αποτελεί τονωτική ένεση για κάθε τόπο και για τον λόγο αυτό σε άλλες περιφέρειες της Ελλάδας μοιράζονται οι αγώνες σε περισσότερες πόλεις. Η Νάξος που είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον τη μέσω του Δήμου Νάξου και της Ένωσης ξενοδόχων του νησιού για τους εφετινούς 15ους  περιφερειακούς αγώνες, δεν επελέγη τελικά από τα κέντρα λήψης αποφάσεων».

Έχουμε και λέμε λοιπόν:

Ο παραδοσιακός χορός (σύμφωνα με το ΥΠ.Ε.ΠΘ.) ανήκει και μόνο στην «καλλιτεχνία».

Σαν καλλιτεχνία λοιπόν, και μόνο που είναι (μη μου πείτε ότι γράφει και κάτι άλλο για το τι δηλ. είναι και αν είναι) μπορεί να μπει στη λογική των αγώνων, ήτοι του διαγωνισμού.

Αν κατάλαβα καλά θα διαγωνιστεί ο μαθητής –τρια του Λυκείου Μυκόνου που θα χορέψει τον χορό π.χ. «Μπαλλαριστό», με τον μαθητή –τρια του Λυκείου Τραγαίας Νάξου που θα χορέψει «Βλάχα» (το ποιού χωριού δεν αντέχει ούτε σαν ερώτημα).

Βέβαια σου δίνει το ΥΠΕΠΘ κάποια κριτήρια, αλλά αυτά αφορούν την παρουσίαση του χορού, δηλ. την θεατρική υπόσταση.

Αλλά επειδή κατά το ΥΠΕΠΘ οι μαθητικοί καλλιτεχνικοί αγώνες διοργανώνονται για την ανύψωση, εκτός των άλλων, και του πολιτιστικού επιπέδου των μαθητών –τριών, στον διαγωνισμό αυτό για τον παραδοσιακό χορό θα διαγωνιστούν οι χοροί «Μπαλλαριστός» της Μυκόνου κι η «Βλάχα» της Νάξου. Ήμαρτον Κύριε!!

Τα υπόλοιπα κριτήρια αφορούν στον καθηγητή Φυσικής Αγωγής ή όποιον άλλο καθηγητή οποιασδήποτε ειδικότητας. Δηλ. η «εκπαίδευση» των μαθητών, η σκηνοθετική παρέμβαση, η επιλογή των ενδυμασιών, η συνδράση με τους οργανοπαίχτες κ.λπ. Να σημειώσουμε εδώ ότι, ο «διαγωνισμός» διαρκεί μόλις 10 λεπτά.

Στο 2ο σημείο, που αφορά στη διαφωνία της ΟΛΜΕ, θα την χαρακτήριζα αίολη. Και εξηγούμαι. Το πρόβλημα της Ομοσπονδίας δεν αφορά στην ουσία, του τι δηλ. είναι ο παραδοσιακός χορός, αλλά καταγγέλλει τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα των αγώνων. Μια πιο ήπια μορφή δηλ. θα ήταν ο «συναγωνιστικός» χαρακτήρας, πάλι όμως των αγώνων. Δεν καταγγέλλει τους αγώνες, αλλά τον χαρακτήρα τους και γι’ αυτό προτείνει την κατάργηση των Πανελληνίων συναντήσεων και υπερθεματίζει για τους περιφερειακούς.

Τι άλλο θα μπορούσε κανείς να περιμένει από το συνδικαλιστικό όργανο των καθηγητών της Μέσης Εκπαίδευσης, όταν δεν ζητάνε την επιστημονική γνώμη των αρμοδίων φορέων, όπως είναι τα Πανεπιστημιακά Τμήματα και το Παιδαγωγικό Ινστιντούτο.

Το 3ο σημείο αφορά τη λογική με την οποία εισπράττει η κοινωνία του νησιού έναν τέτοιο θεσμό. Ανταγωνίζεται δηλ. την επαγγελματική κοινωνία της Σύρου (ξενοδόχους και εστιάτορες) και κάνει έμμεση αλλά αρνητική κριτική στα κέντρα αποφάσεων. Για το τι σημαίνει «διαγωνισμός στον παραδοσιακό χορό», ούτε συζήτηση.

Με την έναρξη αυτών των καλλιτεχνικών αγώνων, είχα από τότε διαφωνήσει με τη θεσμοθέτησή τους, τη διεξαγωγή και τη φιλοσοφία τους.

(βλ. σχετικό δημοσιευμένο άρθρο στο περιοδικό «ΟΡΧΗΣΙΣ»).

 Εξώφυλλο περ. "ΟΡΧΗΣΙΣ"

Παραδοσιακά Χορευτικά Καλλιστεία

Ποιος να φανταζόταν πως ο παππούς με τη γιαγιά μου θα φορούσαν μάσκα από ευρωπαϊκό πλαστικό και θα βγαίνανε στα καλλιστεία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Ποιος να φανταζόταν πως έστω ο «φολκλορικός» χορός θά ‘παιρνε διαστάσεις αθλητικού γεγονότος με αγώνες Α’ και Β’ φάσεων – προημιτελικούς – ημιτελικούς και τελικούς.

Μήπως οι «αρμόδιοι» αγνοούν ότι ανάμεσα στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και στον σημερινό υπήρξε ο μέγας ΛΑΪΚΟΣ;

Μήπως αγνοούν τη διαφορά και τη διαφορετικότητα των αγώνων χορού της αρχαιότητας με τους παραδοσιακούς χορούς και τον κοινοτικό τους χαρακτήρα;

Μήπως αγνοούν οι διοργανωτές ότι σ’ ένα χορευτικό γεγονός ως μέρος του χορευτικού φαινομένου, «διοργανωτής» εθιμικά, μέτοχος και συν-μέτοχος ήτανε το ίδιο το υποκείμενο του χορού ο άνθρωπος (λαός) και «σκηνοθέτης» και κριτής η κοινότητα;

Μήπως βάλθηκαν κάποιοι να βάλουν το ελληνικό χορό, ενώ ζει και βιώνεται ακόμα, στα τεχνικά εργαστήρια για ν’ αποκομίσουμε ερευνητικά αποτελέσματα του τύπου: «τόσους καρδιακούς παλμούς (λίγους) προσφέρει η «Καραγκούνα» και τόσους (πολλούς) το «Κότσαρι» κι επομένως «χορεύετε όλοι Κότσαρι»;

Ο λόγος για την απόφαση του ΥΠ.Ε.Π.Θ. για την τέλεση πολλών διαγνωστικών εκδηλώσεων και μεταξύ αυτών και ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ 1998 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ (Υπουργ. Απόφ. Γ2/760/6-2-98/ΥΠΕΠΘ/Δ/νση Σπουδών Δ/θμιας ΕΚΠ/ΣΗΣ/ΤΜ Γ’, η οποία υπογράφεται από τον (σ.σ. ανυποψίαστο) Δ/ντή κ. Χρήστο Σιγάλα.

(πληρ. Τηλ. 3237848 στο ΥΠΕΠΘ και στη Γ.Γ. Νέας Γενιάς 2532465)

[Αποσπάσματα από την Υπουργ. Απόφ.] (σελ. 7)

… Οι Αγώνες Χορού περιλαμβάνουν συγκεκριμένα:

α. Αγώνες Ελληνικών Χορών (Δημοτικοί και λαϊκοί χοροί)

β. Αγώνες Κλασικού μπαλέτου.

γ. Αγώνες Σύγχρονου μπαλέτου.

δ. Αγώνες ελεύθερης μουσικοκινητικής έκφρασης.

Οι αγώνες χορού έχουν σαν στόχο:

α. Να ενθαρρύνουν και να στηρίξουν τη διδασκαλία των Ελληνικών χορών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως πολύτιμης εθνικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και ως αναγκαίο μέρος μιας γενικότερης παιδείας.

β. να βοηθήσουν στη στενότερη σύνδεση της γνωστικής παιδείας με τις Τέχνες και να προετοιμάσουν τη σταδιακή εισαγωγή και βελτίωση των Τεχνών στη δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

γ. Να συμβάλουν στη δημιουργία θεσμών μέσα από τους οποίους θα αναπτύσσεται η επικοινωνία, η συνεργασία, το οργανωτικό πνεύμα και η έκφραση και θα διοχετεύεται ο δυναμισμός των νέων προς θετική, παιδευτική και δημιουργική κατεύθυνση μέσα και έξω από το σχολείο.

Στους πανελλήνιους Αγώνες Χορού συμμετέχουν μαθητές και μαθήτριες απ’ όλη την Ελλάδα, την Κύπρο και τον Απόδημο Ελληνισμό. Η οργάνωση τους γίνεται από την Πανελλήνια Συντονιστική Επιτροπή των Μαθητικών Καλλιτεχνικών Αγώνων. Με εισήγηση της εν λόγω Επιτροπής, συγκροτούνται για το σκοπό αυτό Πανελλήνια κριτική Επιτροπή και Περιφερειακές Οργανωτικές και κριτικές Επιτροπές.

(σελ. 8)

… Σε ότι αφορά ειδικά τους Αγώνες Ελληνικών Χορών αυτοί είναι ενιαίοι για το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Η συμμετοχή κάθε συνόλου (βίο) περιλαμβάνει τρεις (3) τουλάχιστον χορούς. Ο χρόνος για τους περιφερειακούς και τους Πανελλήνιους Αγώνες ορίζεται στα οκτώ (8′) λεπτά για τα σύνολα και στα τρία (3′) λεπτά για τους ατομικούς χορούς. Η επιλογή των χορών είναι ελεύθερη. Συστήνεται πάντως η επιλογή να περιλαμβάνει οπωσδήποτε και τοπικούς χορούς.

Σημειώνεται σχετικά ότι μπορεί ένα σύνολο, εάν το επιθυμεί, να επιλέξει και τους τρεις χορούς με τους οποίους θα διαγωνιστεί, από την Περιφέρεια του.

Η μουσική συνοδεία μπορεί να είναι ζωντανή (κατά προτίμηση από μαθητές του σχολείου αν είναι δυνατόν) ή από αξιόπιστη μουσική ηλεκτρονική εγγραφή.

Για τους Αγώνες Ελληνικών χορών απονέμονται α’, 6′ και γ’ βραβείο και ειδικά βραβεία ή διακρίσεις κατά την κρίση των περιφερειακών κριτικών Επιτροπών και της Πανελλήνιας Κριτικής Επιτροπής. Αντίστοιχα βραβεία και διακρίσεις απονέμονται για συμμετοχή σε ατομικούς χορούς…

 

Άποψή μου είναι, πως κάποιος πρέπει να τους συστήσει την «βιοηθική» ενάντια στην «πολιτιστική κλωνοποίηση» του Ελληνικού χορού.

Η διαφορά της Πίνδου από τον Θεσσαλικό κάμπο, η διαφορετικότητα των όμορων κρατών από τη Θράκη μέχρι τη Δυτ. Μακεδονία, η διαφορετική ιστορικότητα της Μάνης και της Δωδεκανησιακής πολυνηοίας, η πολυπολιτισμικότητα των πολιτιστικών μικρόκοσμων στην ελληνική όμως ενότητα, σε μας δίνουν το δικαίωμα να ευθυγραμμίσουμε τον Αρχάγγελο της Ρόδου με τα σαλόνια της Βιέννης ή του άγνωστου πολιτισμικά Μάαστριχτ, όσο και να προσπαθήσουμε να ντύσουμε το γεγονός με παιδαγωγικού τύπου κορώνες.

Σε ποια συνέδρια κατέθεσαν και συζήτησαν οι χορολόγοι για τις μορφωτικές και παιδαγωγικές αξίες του Ελληνικού Παραδοσιακού χορού, ποιος μουσικολόγος, θεατρολόγος, σκηνοθέτης και ενδυματολόγος προσέφερε τον επιστημονικό του λόγο γι’ αυτό; Τι είναι ο λαϊκός χορός «φτιάξτο μόνο σου;»

Ποιός θα πει στους «αρμόδιους» ότι ο λαϊκός πολιτισμός, η δημιουργία και η συνδημιουργία δεν έχουν ανάγκη από υπουργικές αποφάσεις και ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ, αλλά μόνο έστω από λίγη «φιλελληνική πολιτική» από τη μαραζωμένη Δ/νση Λαϊκού πολιτισμού του ΥΠ.ΠΟ;

Πριν μερικά χρόνια οι Δήμοι «έκλεψαν» τις Απόκριες από το λαό, σήμερα το ΥΠΕΠΘ ξαναχτυπάει;

Κύριε Υπουργέ, προστατέψτε τον κεφαλλονίτικο χορό «ΜΑΝΕΤΑ» από τη συμμετογή του στους πανελλήνιους χορευτικούς αγώνες.

Σημείωση: Την περίοδο που γράφτηκε και δημοσιεύθηκε το άρθρο αυτό, Υπουργός Ε.Π.Θ ήτανε ο Κεφαλονίτης Γεράσιμος Αρσένης

 

Στη συνέχεια όμως, και ενώ συνεχιζόταν η τέλεση των εν λόγω αγώνων, αποφάσισα να τους «πολιορκήσω» εκ των έσω, συμμετέχοντας στις κριτικές επιτροπές των περιφερειακών αγώνων και μάλιστα των Κυκλάδων, κάνοντας κάθε χρόνο προτάσεις, όπως κι άλλοι συνάδελφοι.

Πριν από 4 χρόνια ήταν η τελευταία μου συμμετοχή σ΄ αυτή την επιτροπή στους αγώνες που τελέστηκαν στη Νάξο.

Αποτελέσματα: 1ο το Λύκειο Μυκόνου και 2ο κάποιο από Σχολεία της Νάξου, το Λύκειο της Τραγαίας αν θυμάμαι καλά.

Κι άλλα αποτελέσματα:

1ο: Οι μαθητές –τριες του Λυκείου της Τραγαίας έκλαιγαν ασταμάτητα και κατηγορούσαν τα μέλη της επιτροπής ως άσχετα. (Δεν νομίζω πως χρειάζεται να αναφέρω τα ονόματα των δυο άλλων συναδέλφων).

2ο: Η καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής που ετοίμασε και συνόδευσε τα παιδιά, τι να πω; ας μην πω.

3ο: Οι μαθητές – οργανοπαίχτες (άλλου σχολείου της Νάξου) που συμμετείχε στους αγώνες και κατέλαβε θέση που δεν οδηγούσε στους final-twelve της Αθήνας, και που ήταν επιφορτισμένοι να παίξουν το βράδυ στην απονομή – γλέντι, δεν παρέστησαν με απόφαση του «αδικημένου» συναδέλφου.

4ο: Ο τότε Διευθυντής Μέσης Εκπαίδευσης χαρακτήρισε τα μέλη της κριτικής επιτροπής ως άσχετα και τα απείλησε να μην συμμετάσχουν άλλη χρονιά. Τό ΄πε και τό ΄κανε.

Δεν θα αναφέρω άλλα παρατράγουδα συμπεριφορών και καταστάσεων που συνέβησαν για να κλείσω το σημείωμά μου αυτό, παρατηρώντας πως αυτό το ιερό δημιούργημα του λαϊκού μας πολιτισμού, που λέγεται και είναι ο παραδοσιακός χορός, ας πάψουν κάποια στιγμή να το διαχειρίζονται άνθρωποι «άμουσοι» κι «αχόρευτοι».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: