Τυπολογία
τον πολιτισμικού μας
συγκερασμού

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ της υφής, της εξέλιξης και της φυσιογνωμίας ενός πολιτισμού, κάθε πολιτισμού, είναι, σε τελευταία ανάλυση, πρόβλημα συγκερασμού. Συγκερασμού συστατικών, παρμένων από δύο σταθερές πολιτισμικές πηγές, τις αντιθετικές δομές «παλιό – νέο» • «ντόπιο – ξένο», που αντιστοιχούν με τη σειρά τους σε δύο σταθερούς άξονες, τον χρόνο και τον χώρο (τόπο). Κάθε στιγμή της ζωής και της ιστορικής εξέλιξης κάθε ανθρώπινου πολιτισμού, πλην του χρόνου της γενέσεως του, περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά οι δημιουργοί κάθε πολιτισμού βρίσκονται μονίμως μπροστά στα δύο αντιθετικά και διαλεκτικά αυτά ζεύγη: το παλιό και το νέο, το ντόπιο και το ξένο. Μαζί με όσα άλλα στοιχεία συνοδεύουν και συνθέτουν έναν πολιτισμό.
Αν έτσι έχουν τα πράγματα, το ζήτημα του συγκερασμού ως πολιτισμικό αίτημα και πρόβλημα είναι φυσικό να είναι εντονότερο έως καθοριστικό σε χώρες με την πολιτισμική παράδοση της Ελλάδος. Ας το πούμε καθαρά. Μια χώρα όπως η Ελλάδα, μ’ έναν κλασσικό κόσμο πίσω της πάνω στον οποίο ακούμπησε ό,τι ονομάζεται Δυτικός – Ευρωπαϊκός πολιτισμός, και με μια βυζαντινή αυτοκρατορία που δέσποσε πολιτισμικά επί αιώνες στον χώρο της Ανατολής, μια χώρα με τέτοια μοναδική σχεδόν πολιτισμική κληρονομιά από τη μια, και με το βαρύ φορτίο, από την άλλη μεριά, 400 χρόνων σκλαβιάς, με ό,τι σημαίνει αυτό για τον πολιτισμό και την παιδεία• κι ακόμη μια χώρα που είδε να διαψεύδεται οικτρά το όραμα της Μεγάλης Ιδέας και να εξελίσσεται σε εθνική καταστροφή και ταπείνωση• μια χώρα αιμορραγούσα για χρόνια από την κατακρεούργηση ζωτικών μελών της (Ηπείρου, Θράκης, Μακεδονίας, νησιών, Κρήτης), που χρειάστηκαν αγώνες και θυσίες για να επανακτηθούν μια τέτοια χώρα είναι φυσικά να έχει εντονότερο το πρόβλημα μιας εθνικής πολιτισμικής ταυτότητας που θα αξιοποιεί ό,τι σημαντικό είχε στο παρελθόν, ενώ συγχρόνως θα στηρίζεται σε ό,τι αποτελεί εθνική πολιτισμική πραγματικότητα σήμερα και εφιχτό πολιτισμικό όραμα για το μέλλον.

Ακολοθεί ολόκληρο το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στις Επιφυλλίδες της εφημ. “ΤΟ ΒΗΜΑ” (ΚΥ 12 Απρ. 1992)

“ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΙΣΜΟΣ” (Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ)

Το άρθρο που ακολουθεί το έγραψε το 1958  με τίτλο: «Μπάλλος, ο χορός του έρωτα», (“Ναξιακόν Μέλλον“, 1958, φ. 200) και απετέλεσε τα προλεγόμενα του βιβλίου μου «Ο ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΣ ΜΠΑΛΛΟΣ» (2008, 23-25).

Τούτη η ανάρτηση είναι η ελάχιστη Τιμή στον Επιστήμονα και ενεργό πολίτη της Νάξου ΓΙΩΡΓΟ ΤΖΑΝΝΕΤΗ.
Καλό σας ταξίδι!!!!!!

Γεώργιος Τζαννετής, (Πρόεδρος Εφετών)

«Ελπίζω να συμφωνείτε μαζί μου ότι ο πιο θελκτικός, ο πιο χαριτωμένος κι ο πιο άμορφος από τους τοπικούς χορούς μας είναι ο μπάλλος. Γι’ αυτό και αξίζει, νομίζω, να τον δούμε από κοντά, να τον αναλύσωμε και να εξηγήσωμε το περιεχόμενο και την μορφή του, σε γραμ­μές απλές και σύντομες  κατά  το δυνατό…

Πρέπει να τονίσω ευθύς εξ αρχής ότι είναι ο μοναδικός ελληνικός χορός που χορεύεται κατά ζεύγη. Αυτή η εξαίρεση όχι μόνο δεν μειώνει τον αγνό του χα­ρακτήρα, αλλ’ αντιθέτως τον ξεχωρίζει και τον κάνει τον γραφικώτερο απ’ τους χορούς μας.

… Είναι αλήθεια πως πολλοί του βρήκαν ξενικές επιδράσεις. Και αν παραδεχτού­με κάτι τέτοιο, αναντίρρητο πάντως για όλους παραμένει πως είναι γνήσια ελληνικός στη βάση και στο σύνολό του. Άλ­λως τε έτσι που χορεύεται ο μπάλλος στη Νάξο είναι ο περισσότερο απηλλαγμένος απ’ αυτά που μερικοί εμφανίζουν ως ξενικά στοιχεία (ανέμισμα μανδηλιών κλπ.). Εντελώς ξενικό είναι μονάχα τ’ όνομά του.

Μικρός όταν ήμουνα θαύμαζα και ζή­λευα όσους απ’ τους μεγαλύτερούς μου χόρευαν μπάλλο. Μια μέρα παρακάλεσα κάποιο μεσόκοπο συγγενή μου, πού ’ταν περίφημος χορευτής του, να με μάθει κι εμένα τούτο το χορό… “Δεν είναι ακόμα καιρός σου” μου αποκρίθηκε και προσέθε­σε: “περίμενε πρώτα να βγάλεις μουστάκι και θα τον μάθης ύστερα μονάχος σου χωρίς κανένα δάσκαλο”…. Μετά από με­ρικά χρόνια κατάλαβα πόσο δίκιο είχε….

Ο μπάλλος είναι ένα ερωτικό ποίημα αρμονικών κινήσεων. Είναι μια εκπληκτική ρυθμική έκφραση του αιώνιου ερωτικού αγώνα. Για να χορέψεις μπάλλο πρέπει να ’χεις νοιώσει την καρδιά σου να φτερουγίζει απ’ τη γλυκεία ευτυχία της ερωτικής πάλης.

Ο χορευτής εξ άλλου, ο κάθε χορευτής που δεν εκτελεί μηχανικούς βηματισμούς αλλά χορεύει πραγματικά, εκφράζει με τον ρυθμό και τις κινήσεις του ολόκληρο τον εσωτερικό του κόσμο. Και αφού ο μπάλ­λος είναι η χορευτική απεικόνιση του έρω­τα, θα πρέπη νάχης μυηθή προηγουμένως από τη Φύση και τη Ζωή στα ερωτικά μυστικά για να χορέψης τούτο το χορό.

Ο μπάλλος είναι μιμόρχημα της ερω­τικής αγάπης, αλλ’ όχι της οποιασδήποτε. Καμμιά σχέση δεν έχει με την αγοραία αγάπη, την αργυρώνητη κατάκτηση, την εύκολη ικανοποίηση. Εκφράζει μονάχα την αληθινή, αυτή που αναστατώνει την καρ­διά, αυτή που απαιτεί προσπάθειες και αγώνες για να φθάση στο αίσιο τέρμα της.

Ο γεροδεμένος λεβέντης που χορεύει απέναντι στην όμορφη βεργολυγερή, δεν κάνει τίποτ’ άλλο παρά ν’ ανταποκρίνεται με αρρενωπή ζωηρότητα στην θηλυκή πρό­κλησή της. Οι λεπτομέρειες του μπάλλου είναι πολύ χαρακτηριστικές: Σε μια στι­γμή απομακρύνεται η κοπέλα και ο νέος την αφήνει για να την καμαρώση εξ απο­στάσεως με συγκρατημένη ευτυχία. Αλλ’ αυτή η απόλαυση δεν διαρκεί γιατί σπεύδει σε λίγο να την ξαναφθάση με αδρά και γεμάτα αυτοπεποίθηση άλματα και κινήσεις. Την πλησιάζει και γίνεται πιο ήσυχος μαζί και τρυφερός. Τώρα έχει και προστατευτικές διαθέσεις. Ανοίγει τα χέρια του για να της δείξη την ασφάλεια και τη ζέστα της αγκαλιάς του. Ουδέπο­τε όμως την εγγίζει. Όταν η νέα προσ­ποιείται διστακτικότητα και αδιαφορία ο νέος γίνεται τολμηρότερος. Τότε εκφράζε­ται με πηδήματα και φιγούρες όλο επιδε­ξιότητα και σβελτοσύνη. Αν η νέα εξα­κολούθηση να είναι επιφυλακτική, ο νέος κάνει πως αποθαρρύνεται. Στην περίπτωση αυτή ακριβώς η χορεύτρια, με γυναικεία μαεστρία, του δίνει νέες ελπίδες και κουράγιο για να επαναλάβη τη σεμνή φυγή της μόλις ο άνδρας ενθουσιαστή….

Μονάχα τα αγνά ελληνικά ήθη μπορούν να γαλουχήσουν αυτό τον έρωτα, και μο­νάχα στα νησιά μας μπορεί να χορευθή ένας τέτοιος χορός!

Όσο πιο πολύ εμβαθύνει κανείς στον μπάλλο, τόσο πιο πολύ ελληνικό τον βρί­σκει. Δεν υποστηρίζω πως κατ’ αποκλει­στικότητα στον τόπο μας οι νέοι μπορούν να ερωτευθούν αγνά. Κάτι τέτοιο δεν είναι βέβαια δικό μας προνόμιο. Όπου υπάρ­χει σάρκα ζωντανή εκεί δημιουργείται και ο ερωτικός πόθος. Και όπου, παράλληλα με την επιθυμία, ο νους κυβερνά χωρίς η καρδιά να μένη σφιγμένη, εκεί ανα­πτύσσεται ο αγνός έρωτας….

Αγνός έρωτας μπορεί να εκφρασθή και με άλλο χορό. Στον μπάλλο μας όμως, μαζί με το ερωτικό στοιχείο, συνδυάζονται συμβολισμοί, αντιλήψεις και κινήσεις γνη­σίως αρχαιοελληνικές.

Ας φέρω για παράδειγμα τα σε ύφος άλματα του χορευτή στον μπάλλο. Οι πρόγονοί μας πίστευαν ότι με τέτοιες κινήσεις στις θρησκευτικές τους τελετές ενισχύετο η αύξηση των φυτών και η αφθονία των αγαθών της γης. Κατά την αρχαία αντίληψη επίσης οι ζωηρές κινή­σει ς μπορούσαν να μειώσουν το ηθικό του αντιπάλου και να δυναμώσουν το θάρρος του αγωνιστή, που επεβάλετο έτσι με την επίδειξη της ρώμης του.

Μεταφέρετε αυτούς τους συμβολι­σμούς και τις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων στις κινήσεις του μπάλλου, που είναι, όπως είπα, ερωτικό μιμόρχημα: Τα πηδήματα του νέου εκφράζουν βέβαια τη χαρά και την αφθονία ζωής που τον πλημ­μυρίζει. Μπορούμε να πούμε όμως πως εκ­δηλώνουν και συμβολικά την αυτοπεποίθη­σή του για μια πλούσια ερωτική σπορά που θάχη ανάλογη καρποφορία. Οι ζωη­ρές κινήσεις του πάλι παρατηρούνται κυ­ρίως όταν η κοπέλλα δείχνει αδιάφορη ή επιφυλακτική. Τότε ακριβώς χρειάζεται να επιδειχθή μ’ αυτές η υπεροχή του αρ­σενικού, για να υποχωρήση το θηλυκό στη δύναμή του.

Από την καθαρώς κινητική άποψη θα πρέπει να εξαρθή η ωφέλεια του μπάλλου στη σωματική συγκρότηση του χορευτή.

Μητέρα του νεοελληνικού χορού είναι η αρχαιοελληνική όρχηση, που δεν περιωρίζετο στις κινήσεις των ποδιών αλλ’ επεξετείνετο σ’ ολόκληρο το σώμα. Γι’ αυτό και ο Σωκράτης θεωρούσε την όρχηση παμμερή σωματική άσκηση.

Γενικώτερα, έχει γίνει παραδεκτό πως οι ελληνικοί χοροί αποτελούν ένα θαυμά­σιο τρόπο αγωγής των νέων. Δεν είναι μόνον η ομαλή και ήρεμη κινητικότητα που απαιτεί η εκτέλεσή των. Η ψυχική ευχαρίστηση που προκαλούν, σε συνδυασμό με το υγιεινό φυσικό περιβάλλον του υπαίθρου (όπου σχεδόν πάντα χορεύονται) δίνουν τέρψη αγνή και βοηθούν στην αρ­μονική ανάπτυξη του κορμιού με κάλλος και με δύναμη.

Αυτά που διαβάσατε αγαπητοί μου αναγνώστες, είναι η σκιαγραφία, το νόημα και η σπουδαιότητα του μπάλλου μας.

Τιμή και χαρά σ’ αυτούς που τον χορεύουν και που τον νοιώθουν».

Στιγμιότυπα από την εκδήλωση (ΝΑΞΟΣ 9 ΑΥΓ. 2011) (από το κανάλι του Γιάννη Κεραμιώτη).

……………………………………………………………………………………………..

(2).

Δημοσιεύτηκε στην εφημ. “ΧΩΡΑΪΤΗΣ” (αρ. φ. 134, ΙΟΥΝ.-ΑΥΓ. 2011, σελ. 15)

……………………………………………………………………………………..

(3).

Δημοσιεύτηκε στο site: www.naxos-news.gr

Η εκδήλωση της ΟΝΑΣ στην ΤραγαίαΗμερομηνία καταχώρησης: 14/08/2011 – 15:35
Μεγάλο πολιτιστικό γεγονός και για ολόκληρο το νησί αλλά και ευρύτερου (πανελληνίου τουλάχιστον) ενδιαφέροντος αποτέλεσε η εκδήλωση της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων (ΟΝΑΣ) με τίτλο «Η Ανατολή του Αιγαίου, Βυζαντινοί και λαϊκοί μουσικοί διάλογοι», που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης 9 Αυγούστου σε ένα όμορφο ελαιώνα στο λεκανοπέδιο της Τραγαίας και πλάι στην υποβλητικά φωτιζόμενη βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας της Δαμνιώτισσας.

Μια πολύπτυχη επιστημονική και καλλιτεχνική εκδήλωση με  επίκεντρο τον λαϊκό πολιτισμό και κυρίως τη νησιώτικη μουσική σε συσχετισμό και με την βυζαντινή μουσική (εκκλησιαστική και λαϊκή) σε μια προσπάθεια να καταδειχτούν κοινές ρίζες και κοινές πολιτιστικές επιρροές, κοινή μουσική νοοτροπία.

Βασικός ομιλητής και παρουσιαστής ομιλητής του ποικιλόμορφου επιστημονικού και καλλιτεχνικού αυτού προγράμματος ήταν ο κ. Σταύρος Σπηλιάκος, ακαταπόνητος ερευνητής της τοπικής λαϊκής παράδοσης (χορού, μουσικής κλπ.) γνωστός για ανάλογες παρουσιάσεις (π.χ. πέρυσι στα υψώματα του Γλινάδου και παλιότερα και στο Δημοτικό Θέατρο Νάξου) που με τον πρωτότυπο τρόπο του που περιλάμβανε ζωντανή αφήγηση από τον ίδιο αλλά και παρουσιάσεις μέσω υπολογιστή και μεγάλης οθόνης πληροφοριακών εικόνων και διαγραμμάτων, τραγουδιών και βιντεοταινιών που έκαναν πιο ευχάριστο το όλο πρόγραμμα.

Το πολυπληθές κοινό, περίπου χίλια άτομα, μέσα σε ένα θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον απόλαυσε ζωντανά εκτός των άλλων τη μουσική και το τραγούδι του σπουδαίου καλλιτέχνη κ. Νίκου Χατζόπουλου και του συγκροτήματός του, το μελωδικό τραγούδι της κ. Βούλας Λυερού με μια σύντομη παρουσία και του κ. Μανώλη Μπαρμπεράκη και του μικρού Αριστείδη Βερύκοκκου.

Συμμετείχαν ο Άρχων Υμνωδός της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας κ. Γεώργιος Χατζηχρόνογλου ο οποίος απέδωσε με εντυπωσιακό τρόπο ύμνους και παραδοσιακά τραγούδια καθώς και η υπό τον κ. Δημήτριο Παπάνη ναξιακή χορωδία των «Μελιστών» με σπουδαία απόδοση κι αυτή.

Παρέστησαν ο Μητροπολίτης Παροναξίας κ. Καλλίνικος, ο Δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων κ. Μανόλης Μαργαρίτης, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Γκούφας, πολλοί άλλοι επίσημοι και πλήθος κόσμου.

Ήταν μια εκδήλωση που απαίτησε πολύ χρόνο και πολύ προσπάθεια από την Ομοσπονδία των συλλόγων της Νάξου (υπό την προεδρία του κ. Νίκου Μαϊτού) για να αχθεί σε αίσιο πέρας και με αποτελεσματική διοργάνωση. Η Ομοσπονδία μας, η ΟΝΑΣ, είναι βασικός παράγων για την πρόοδο της Νάξου και της αξίζουν πολλά συγχαρητήρια.

Γιάννης Λογαράς

……………………………………………………………………………………..

(4).

Δημοσιεύτηκε στο blog: “ΤΣΑΡΚΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ”

Παρασκευή, 12 Αυγούστου 2011

“Η Ανατολή του Αιγαίου ”

Η Ανατολή του Αιγαίου ήταν ο τίτλος της συγκλονιστικής εκδήλωσης που διοργάνωσε η Ο.Ν.Α.Σ. με την επιστημονική επιμέλεια του Δρ. Χορολογίας του Τ.Ε.Φ.Α.Α. Αθήνας κ. Σταύρου Σπηλιάκου .

Ήταν όντως μια άλλη « Ανατολή του Αιγαίου». Μια ανατολή που συνδύαζε τους μουσικούς δρόμους του Βυζαντίου με τους λαϊκούς της Νάξου και ευρύτερα των νησιών του Αιγαίου Πελάγους . Σε αυτό συνέβαλαν:

Ο κ. Σπηλιάκος με την τόσο μεστή εικόνων και νοημάτων προβολή ιστορικών λαογραφικών στοιχείων, πάνω σε αυτό το μουσικό ταξίδι, των παράλληλων μα και ταυτόχρονα κοινών  μουσικών δρόμων.

Η μεγάλη τιμή της συνύπαρξης σε αυτή την εκδήλωση του Άρχοντος Υμνωδού του Οικουμενικού Θρόνου κ. Γιώργου Χατζηχρόνογλου, ο οποίος συγκλόνισε  τον κόσμο με την απόδοση τόσο των   ύμνων όσο και των τραγουδιών από τα νησιά.

Ο Βιολάτορας της εκδήλωσης Νίκος Χατζόπουλος, έχοντας το ρόλο του μαέστρου και δείχνοντάς μας για άλλη μια φορά το μεράκι, το πάθος και την Προσμονή – Πίστη σε αυτό που κάνει, μας ταξίδεψε όπως μόνο εκείνος ξέρει.

H τόσο ιδιαίτερη βυζαντινή χορωδία των «Νάξιων Μελιστών» με νέους ανθρώπους που μας συγκίνησαν με την χορωδιακή αποτύπωση – συνεισφορά τους.

Οι προσεγμένες μερακλίδικες φωνές των Μανώλη Φακίνου ( Μπαρμπεράκη) και της Βούλας Λυγερού και η ελπιδοφόρα λαλιά του μικρού Αριστείδη Βερύκκοκου έδωσαν έναν άλλο αέρα στα μουσικά πατήματα.

Αλήθεια τι να πει κανείς για τη στιγμή που ο ψάλτης κ. Χατζηχρόνογλου ερμήνευσε το «Ωραία που ναι την αυγή»; Ή τη στιγμή  όπου ερμήνευσε έναν αμανέ με το Βυζαντινό ρυθμό καταχειροκροτήθηκε από τις χιλιάδες κόσμου που βρέθηκαν στην εκδήλωση; Σκεφτείτε έναν ψάλτη ο οποίος απλά ανοίγει λίγο το στόμα του και   η φωνή και η δύναμη του βγαίνει χωρίς φαμφάρφες από μέσα του …!

Τι να πει κανείς για τη στιγμή όπου η Βυζαντινή Χορωδία με πρωτοψάλτη τον κ. Χατζηχρόνογλου ξεκινάνε το Δοξαστικό της Δοξολογίας και αμέσως μετά ο Νίκος Χατζόπουλος ερμηνεύει το « Στό ‘πα και στο ξαναλέω»

Πόση δύναμη μπορούσε να πάρει κανείς ακούγοντας ψαλτοτράγουδα ερμηνευμένα με τη σύμπραξη βυζαντινών ήχων και λαϊκών οργάνων. Τα ψαλτοτράγουδα σύμφωνα  με τον κ. Οικονόμου: «Τα ψαλτοτράγουδα αποδίδονται κατά κανόνα χωρίς την συνοδεία μουσικών οργάνων και έχουν ποικίλο περιεχόμενο. Στα περισσότερα περιγράφονται κοινωνικά και κυρίως θρησκευτικά θέματα με στόχο καθαρά ψυχαγωγικό και βέβαια σαφώς εξωλατρευτικό.  Για τη δημιουργία τους χρησιμοποιείται, αποκλειστικά και μόνο η σημειογραφία της Βυζαντινής μουσικής και ακολουθείται η συνθετική τεχνοτροπία η οποία χρησιμοποιείται και για την μελοποίηση των Εκκλησιαστικών ύμνων, γι΄ αυτό παρουσιάζουν και πολλές ομοιότητες με τις Εκκλησιαστικές μελωδίες. Είναι μελωδικά, με χαρακτηριστικές μελισματικές γραμμές και έχουν εμφανή τα στοιχεία γνήσιας Ελληνικής μελωδίας. Οι ψάλτες αρέσκονται και συνηθίζουν να τα τραγουδούν στις ψαλτικές συγκεντρώσεις και στις συνεστιάσεις τους μαζί με τα δημοτικά μας τραγούδια. Άλλα απ΄ αυτά κυκλοφορούν ανώνυμα και άλλα ως συνθέσεις επωνύμων μελοποιών, μουσικοδιδασκάλων και πρωτοψαλτών.»

Μα και πόσο περήφανοι μπορεί να είναι οι Ναξιώτες για την Αναφορά στη ζωή και τη δράση του Ιάκωβου Ναυπλιώτη για τον οποίο έχει τονιστεί ότι : ήταν μια λαμπάδα που έλιωνε πάνω στη λυχνία της Εκκλησίας….

Ακόμα δεν νομίζω ότι θα μπορούσε να έχει καλύτερη ερμηνεία η  «Ανατολή» του Κωστή Παλαμά από τον Νίκο Χατζόπουλο εκείνη τη βραδιά!

Ποιος θα μπορούσε να μην αναφερθεί στην παρουσίαση του Σταύρου Σπηλιάκου ο οποίος ξεκινώντας έκανε μια ιδιαίτερη μνεία στον Ιάκωβο Καμπανέλλη, ενώ μας καθοδήγησε νοερά από τον Αρπιστή της Κέρου, στην ιστορία των βυζαντινών ύμνων, σε εικόνες και βίντεο μιας « άλλης Νάξου», σε φωτογραφίες από τα νησιά, στην παράλληλη πορεία των μουσικών δρόμων και στα κοινά τους στοιχεία, στην «Ανατολή» του Παλαμά και στην ιστορία της Παναγιάς της Δαμιώτισσας που μας φιλοξένησε και σε εικόνες από τη βυζαντινή Νάξο!

Σκεφτείτε  την εικόνα η βυζαντινή χορωδία να ψέλνει τον ύμνο του γάμου  « Άγιοι Μάρτυρες οι καλώς αθλήσαντες» και η Βούλα Λυγερού να ερμηνεύει το τραγούδι της πατινάδας του γάμου (γιατί αυτό ήθελε να τραγουδήσει)!  Ή τον Μανώλη Μπαρμπεράκη να  ερμηνεύει «Θέλω να γίνεις φθισικιά». Όταν δε το πρόγραμμα περιελάμβανε μια ενότητα με καθαρούς σκοπούς από τα νησιά τότε οι ερμηνευτές μαζί με τον Χατζόπουλο και τα  «Μπάλα» του μας απογείωσαν κυριολεκτικά.

Η τρίωρη εκδήλωση ανάδειξης και προάσπισης μέρους της Ελληνικής παράδοσης έκλεισε με την ιδιαίτερη ερμηνεία του Ελπιδοφόρου Αριστείδη Βερύκοκκου στη θρυλική «Μπρατσέρα».

Φεύγοντας από την εκδήλωση ένα συναίσθημα με κυρίευσε: ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ! Αγαπητέ Σταύρο, Αγαπητέ πρόεδρε της Ο.Ν.Α.Σ. κ. Μαϊτέ, Αγαπητέ κ. Χατζηχρόνογλου μας προσφέρατε ένα γιατρικό μοναδικό. Δεν ξέρω πώς να περιγράψω την αίσθηση αυτή . Ίσως ήταν μία από τις καλύτερες εκδηλώσεις που έχω παραστεί. Ο πήχης ανέβηκε πολύ ….!

Υ.Γ.: Μοναδική παραφωνία η απαράδεκτη συμπεριφορά προς την ουσία της εκδήλωσης, προς τους πρωτεργάτες της αλλά και προς τον κόσμο, του Δημάρχου Νάξου και του Δημοτικού Συμβουλίου οι οποίοι αν και συνδιοργανωτές, μπήκαν στο χώρο της εκδήλωσης σαν ένα μπούγιο με καθυστέρηση 55 λεπτών αποδεικνύοντας ασέβεια προς όλους!

……………………………….

ΒΙΝΤΕΟ από το κανάλι του blogger:

1)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=9zqoUo_P1lQ#!

2)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=ZrgSABm8A_k

3)      http://www.youtube.com/watch?v=B1xxH2EzYH8&feature=player_embedded

4)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=rD0pcPYiYAU

5)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=F-sXQ7Cf1_8

6)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=8bHMvMJpzTM

7)      http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=geuLNF0jUCs

…………………………………………………………………………………………….

(5).

Από την εφημερίδα: “ΤΟ ΒΗΜΑ της ΝΑΞΟΥ”

……………………………………………………………………………………..

(6).

Για περισσότερες φωτογραφίες από την Εκδήλωση στο blog: “tragaia – naxou”

Με γραπτή Εισήγησή μου προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων (Ο.ΝΑ.Σ.) την Άνοιξη του 2011 πρότεινα τη διοργάνωση Εκδήλωσης πολιτισμού στη Νάξο, με προσωρινό τίτλο “ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΣΤΑ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΑ ΓΛΕΝΤΙΑ (ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ)”. Το Δ.Σ. αποφάσισε ομόφωνα την πραγματοποίηση της εκδήλωσης και εξέδωσε και κοινοποίησε το παρακάτω Δελτίο Τύπου:

Δελτίο Τύπου του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Ναξιακών Συλλόγων (Ο.ΝΑ.Σ.):

Έχει αναρτηθεί στο καινούργιο site “this is Naxos”μια παρέας νέων παιδιών από τη Νάξο. Όσο νέοι είναι οι άνθρωποι, που δημιούργησαν αυτό το site με περίσσευμα όμως αγάπης για το νησί τους, τόσο νέο, φρέσκο, επαγγελματικά άψογο είναι και το στήσιμο, η χρηστικότητα  και η αισθητική του.

Τους εύχομαι καλή επιτυχία και να μας αποδεικνύουν καθημερινά ότι οι ελπίδες τούτου του τόπου είναι εκεί, παρούσες και όρθιες.

Πατήστε το εικονίδιο για να διαβάσετε ολόκληρη την ανάρτηση:

……………………………………………………………………………………………….

Το κείμενο που έχει αναρτηθεί αποτελεί έναν οδηγό για τη χορευτική και μουσική παράδοση της Νάξου με ερευνητικό κέντρο το χωριό Κινίδαρος. Είχα την τύχη και την ευκαιρία η συνοπτικότατη αυτή καταγραφή να αποτελεί και μέρος του υλικού που κατέθετα στα σεμινάρια που ήμουν προσκεκλημένος στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Αναδημοσίευση από το “tromaktiko“

Έχω μερικές μέρες τώρα που βλέπω αυτή τη φωτογραφία και λέω ότι μετά μας φταίνε οι άλλοι… Το χάλι μας το μαύρο μας φταίει και πρώτα απ’ όλα εμείς.
Δε μπορώ να διανοηθώ μεγαλύτερο ξεφτυλίκι από αυτό εδώ που παρουσιάζει ο ΜΕΓΙΣΤΟΣ χοροδιδάσκαλος (την ιδιότητα την λέω με βαριά καρδιά) και φυσικά ο ΜΕΓΑΣ πολιτιστικός σύλλογος που διοργάνωσε αυτό το ρεζίλι.
Τέλος ο κόσμος απ’ ότι φαίνεται αμυδρά στο πίσω μέρος την απαράδεκτηςφωτογραφίας το χαίρεται και χειροκροτεί μιας και το παιδί του συμμετέχει σε αυτό το <<πράμα>>.
Αν δε μπορείς κύριε δάσκαλε και πολιτιστικέ σύλλογε να το κάνεις μη το κάνεις καθόλου. Καλύτερα να πάμε σε άλλη εκδήλωση (που όποια πλατεία και να κοιτάξεις σχεδόν σε όλη την Ελλάδα κάπου θα υπάρχει παρόμοια εκδήλωση), παρά αυτό το έκτρωμα.
Ο πρώτος και ο τρίτος τσολιάς εκτός του ότι είναι κοπέλες, φοράνε καιγόβα! Ο τσολιάς γόβα!!!! Να πάρω τη γόβα κύριε <<δάσκαλε>> και να σε βαράω μέχρι να λιώσει!
Μετά μας φταίει ο Μαζωνάκης που κάνει το σόου του με φούστα και οκαθένας που το κάνει για να πουλήσει.
Η γνώμη μου (που τη λέω χωρίς να μου ζητηθεί) είναι κρέμασμα στονΜΕΓΙΣΤΟ <<δάσκαλο>> και λουκέτο στον υποτιθέμενο σύλλογο.

Περιμένω ακόμα να εγκριθεί για να εμφανίζεται δημόσια.

Τούτο, πρώτη φορά συμβαίνει. Διαδίκτυο….. χώρος ελεύθερης έκφρασης!!! Καλό και τούτο. Βέβαια μου μήνυσαν από τη διαχείριση του καναλιού πως, απαντήσεις στα σχόλια της σελίδας αυτής δίνει μόνον ο υπεύθυνος της παράστασης. Αλλά τίποτα. Έτσι αποφάσισα, μετά από τόσο καιρό να το δημοσιεύσω στο blog μου.

………………………………………………………………..

Το σχόλιό μου στη σελίδα του Youtube:

«Σαφώς και σ’ αυτόν τον σκοπό, τον “Κοτσάτο της Τζαμπούνας”, στο ρυθμικό σχήμα του Καλαμαθιανού μπορείς να βάλεις διάφορα αυτοσχέδια δίστιχα (γι΄ αυτό και “κοτσάτος”), αλλά στίχους των καλάντων σ’ ένα σκοπό που παιζότανε απ’ τις τζαμπούνες και τραγουδιότανε μόνο στις μέρες γύρω απ’ τις Αποκριές…….

Αυτό δεν συνέβαινε στ’ Απεράθου, οπότε αυτός ο συνδυασμός ακροάματος και εικόνας (Κάλαντα Πρωτοχρονιάς / Καλαμαθιανός), όπως αναφέρεται στην περιγραφή του βίντεο στο Youtube, είναι μέγιστος στιχο – χορευτικός φολκλορικός νεολογισμός και μέγιστη αυθαιρεσία με επιπτώσεις στο copy-paste των ανθρώπων που ασχολούνται με το μουσικό και χορευτικό πολιτισμό. Εάν πάλι είναι νέο στιχούργημα, αναμνηστικού χαρακτήρα, των συντελεστών θα μπορούσε κάποιος να το ξεπεράσει σαν μια “εκτέλεση” νεοφορμιστών, αλλά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν στα tags περιλαμβάνονται και τα: Νάξος – Naksos – Απείρανθος-Apeiranthos και folk music».

“ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΚ ΝΑΞΟΥ” (Αξιά. 15 του Απρίλη 1889)

Παράξενα κι ακόμα άγνωστα τα νερά της Νάξου !!!
Πολλά δεν ξέρουμε για το νησί μας.

Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου Tagged: πολιτισμός, Αιγαίο, Κοινωνική Ανθρωπολογία, Λαογραφία, Νάξος, ελληνική παράδοση ]]> http://xoroballomata.wordpress.com/2011/05/07/%ce%bc%ce%b1-%ce%b1%ce%bd-%cf%84%cf%83-%ce%b7-%ce%bc%ce%b9%cf%84%ce%b6%ce%af%ce%b8%cf%81%ce%b1-%ce%bc%ce%bf%cf%85-%ce%ad%cf%87%ce%b5%ce%b9-%ce%b1%cf%83%ce%ae%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%ae-%ce%bc%ce%b1/feed/ 0 sstavros52 Εφημ. ''ΤΟ ΑΣΤΥ'' http://xoroballomata.wordpress.com/2011/05/05/%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%ae%ce%bd%ce%b7-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%b9%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%bf%cf%85-%e2%80%93-%ce%bb%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%ba%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%b5/ http://xoroballomata.wordpress.com/2011/05/05/%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%ae%ce%bd%ce%b7-%ce%ba%ce%bf%ce%bd%ce%b9%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%bf%cf%85-%e2%80%93-%ce%bb%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%ba%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%b5/#comments Thu, 05 May 2011 10:47:31 +0000 sspiliakos http://xoroballomata.wordpress.com/?p=2386 ]]> Από το βιβλίο: Σταύρος Χ. Σπηλιάκος  “Παιχνίδια & Παιχνιδιατόροι (όργανα κι οργανοπαίχτες) του Χορού στη Νάξο, εκδ. Αντ. Αναγνώστου, Αθήνα 2003, σελ. 192-199

Συνέντευξη στο σπίτι της (Ρέντη: ΤΕ 27/11/2002)

Οι γονείς της: Μαρία Φυρογένη & Μιχάλης Κονιτόπουλος (Μωρό)

Γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1931 στην Κεραμωτή της Νάξου.

Από πολύ μικρό παιδί κάθε καλοκαίρι πήγαινε με τους γονείς της στο χωριό της μητέρας της, την Κεραμωτή, ενώ μόνιμη διαμονή είχε στην Αθήνα.

Στην Αθήνα έμενε στα Κάτω Πατήσια, στα Τουρκοβούνια, στον Άγιο Θωμά στην Άνω Κυψέλη. Αυτά συνέβαιναν πριν τον Πόλεμο.

Αφού έπιασε ο Πόλεμος πήγανε οικογενειακώς στην Κεραμωτή. Με την άφιξη των Ιταλών στο νησί έφυγαν και πήγαν στον Κινίδαρο, το Γλινάδο, τη Χώρα και με την απελευθέρωση από τους Γερμανούς εγκαταστάθηκαν στο χωριό του πατέρα της, τον Κινίδαρο.

Σαν κοπελίτσα πήγε στην Αθήνα. Πήγε πάλι κάτω, ξαναήρθε, πήγαινε, ξαναρχότανε.

Σχολείο δεν πήγε. Τον καιρό που ήτανε στην Κυψέλη, ήτανε μικρή, αλλά ο πατέρας της είχε μανία, με όλη την ταλαιπωρία του ήθελε να μάθει γράμματα και την είχε βάλει σ’ ένα ιδιωτικό σχολείο, στην Άνω Κυψέλη στου Καρούση. Εκεί ότι έμαθε. Πήγε μέχρι τη Β’ τάξη; Μετά, το 1940, έφυγε με την οικογένειά της για τη Νάξο. Επιστρατεύτηκαν όλοι οι άντρες για τον πόλεμο. Μείνανε οι γέροι κι οι γυναίκες στα χωριά. Δεν είχε πέσει ακόμα η πείνα και πήγε στην Κεραμωτή στην Γ’ τάξη.

Από τότε που θυμάται ο πατέρας της έπαιζε βιολί. Ήτανε η δουλειά του. Δούλευε τότε την ημέρα εργάτης και τις “καλές μέρες” δούλευε και σε μαγαζί ή σε γάμους ή γιορτές.

- Τραγούδαγες από μικρή;

Πολλές φορές όταν τραγούδαγα μικρή μόνη μου χόρευα και πολλές φορές μου ‘ρχότανε κλάμα σ’ ορισμένα τραγούδια, έτσι όπως τα λαϊκά, ού, ου… συγκινιόμουνα πάρα πολύ. Το τραγούδαγα μόνη μου και δεν μ’ ένοιαζε άμα μ’ ακούγανε. Δεν τραγούδαγα για να μ’ ακούσουνε. Τραγούδαγα γιατί το τράβαγ’ η ψυχή μου. Μου άρεσε αυτό το πράγμα τότε.

-Σ’ έπαιρνε κοντά στις δουλειές του;

Όταν ήμουνα μικρό και τύχαινε να τους έχουνε καλέσει, γιατί τότε θυμάμαι οι γάμοι γινόντουσαν μες στο σπίτι, και μ’ έπαιρνε. Ήτανε ο θείος μου ο Φλώριος, αδελφός του πατέρα μου, πού ‘παιζε σαντούρι, αδερφός του πατέρα μου, ο θείος μου ο Δημήτρης ο Φυρογένης στο λαούτο, αδερφός της μάνας μου κι ήτανε και κάποιος άλλος, Αυγουστής, ο μπάρμπας μου γιατί όλοι από την οικογένεια του μπαμπά μου όλοι ξέρανε να τραγουδήσουνε και να παίξουνε, να το πιάσουνε το όργανο και να το παίξουνε και χωρίς να ‘χουνε και μάθει ας πούμε. Και στο χορό ήτανε το κάτι άλλο η οικογένεια αυτή. Και τα παιδιά τους όλοι, όλοι. Και μ’ έπαιρνε μαζί. Ήμουνα πολύ γουστόζικο παιδί και τόσο μικρό και δεν εντρεπόμουνα κι όλα. Με κάνανε τέτοιο γούστο κι οι θείοι μου κι ο μπαμπάς μου και με βάνανε να χορέψω. Μ’ έπαιρνε πάντα μαζί του.

Όταν ήμασταν στην Αθήνα, πριν φύγουμε για τη Νάξο, θυμάμαι πράγματα από 4 χρονώ, ο πατέρας μου έπαιζε και πάντα είχε κάποιο μαθητή κάποιο παιδί από τη Νάξο και του μάθαινε βιολί και πάντα υπήρχε αυτό το πράμα μέσ’ το σπίτι. Ή άμα θέλανε να πάνε Κυριακή ή σε καλές μέρες, σε γιορτές στη δουλειά να παίξουνε ο θείος μου ο Φλιώριος  (αδερφός του πατέρα μου) με το σαντούρι, ο θείος μου ο Μήτσος με το λαούτο κι ένα παιδί που έπαιζε κλαρίνο, τον είχε βρει ο μπαμπάς μου σ’ ένα φυλάκιο του στρατού που ήτανε στη Νέα Κυψέλη παίζανε στη Λαμπρινή σ’ ένα μαγαζί τότε του Αρτέμη από την Κωμιακή. Τότε τα μαγαζιά ήτανε μικρά με βαρέλια μέσα. Τότε δεν υπήρχε το Σάββατο, ήτανε η Κυριακή. Τις Απόκριες κατεβαίνανε στου Ψειρή στο μαγαζί ενός Φιλωτίτη.

Εγώ δεν είχα τραγουδήσει σ’ αυτά τα μαγαζιά, ήμουνα πολύ μικρή, αλλά στο χορό με βάζανε όπου δουλεύανε σε κανα σπίτι, σε κανα γάμο, και με κοιτάζανε όλοι.

Την Πρωτομαγιά κάθε χρόνο στη Φιλαδέλφεια, γινότανε από τέρμα Πατησίων, όλο μέχρι τη Φιλαδέλφεια, που ήτανε χωράφια και στήνανε πάντα, κάθε χρόνο κάτι σαν τέντες κι έπαιζε ο μπαμπάς μου με τους δικούς του, με την κομπανία του κι εκεί λοιπόν με βάζανε και χόρευα. Μια φορά, αυτό δεν το ξεχνάω, που ο κόσμος είχενε σταματήσει να με βλέπει που ήμουνα τόσο μικρή και χόρευα τόσο καλά. Και θυμάμαι που με ‘χανε κεράσει εκείνα τα παστοκύδωνα, τα τρίγωνα. Τότε πρέπει να ήμουνα στα 5, 6 χρονώ.

Και μετά που μεγάλωσα, από 14 χρονών και μετά δεν ήθελε να πηγαίνω όταν ήτανε σε δουλειά. Δεν ξέρω πως την είχανε αυτή τη δουλειά τότες. Ήτανε άσκημο πράμα και δεν θέλανε τα παιδιά τους να ‘χουνε τέτοια επαφή με τα όργανα και το τραγούδι.

Τότες δεν υπήρχανε γυναίκες να τραγουδάνε ειδικά στο δικό μας το χωριό.

Στην Αθήνα ήτανε η Ρόζα και κανα δυο άλλες και θυμάμαι που τα συζητάγανε.

Μπορεί να ήμουνα μικρό, αλλά έπαιρνε τ’ αυτί μου και μ’ άρεσε να κάθομαι ν’ ακούω.

Επαγγελματικά δεν τραγούδησα καθόλου στο χωριό.

Όταν λοιπόν εγκαταστάθηκα στην Αθήνα το 1952 με ’53 μπήκα στο ραδιόφωνο και το 1955 παντρεύτηκα.

- Ενωρίτερα τι δουλειές έκανες;

Εργαζόμουνα σ’ ένα γιατρό εδώ για να του προσέχω το παιδάκι του και να σηκώνω και το τηλέφωνο για τη δουλειά του.

Και στη θεία μου, την αδερφή της μητέρας μου, πού ‘χε κάνει δυο – τρία μωρά και ξεθάρρεψα κι ήρθα στην Αθήνα, σαν δικαιολογία δηλαδή γιατί ο πατέρας μου δεν ήθελε να φύγω απ’ το χωριό.

Το 1952 βρίσκομαι στην Αθήνα και ακούω στο ΕΙΡ την εκπομπή με τον θείο μου τον Φυρογένη.

Ξαφνικά έρχεται η θεία μου (η γυναίκα του), δεν ξέρω πως τα είχανε κανονίσει εγώ δεν ξέρω βέβαια, και λέει ότι ήρθανε και ζητήσανε κορίτσια για χορωδία για να κάνετε εκπομπές στο ραδιόφωνο κι έδωσε το όνομά σου ο θείος σου ο Μήτσος. Ο θείος μου με ήξερε από μικρό από πολύ μικρό και με κάνανε κέφι με παίρνανε μαζί και με κάνανε γούστο, γινότανε χαμός. Είχα θάρρος. Αυτό λέω, πού πήγε εκείνο το θάρρος που είχα μέχρι και πού πιασε η Κατοχή. Απ’ την Κατοχή κι εδώ πέσανε τα φτερά μου. Επληγωθήκαμε, σαν παιδιά, επληγωθήκαμε.

- Με το Σίμωνα τον Καρά έκανες μάθημα;

Δεν ήμουνα τακτική στου Καρά. Είχα πάει μερικές φορές όμως. Δεν ήμουνα όπως ήτανε άλλοι, όπως ήτανε η Δόμνα (Σαμίου), ο Βασίλης και η αδελφή του η Νόνη και άλλα πολλά παιδιά. Αυτοί ήτανε τακτικοί.

- Πες μας για την πρόσκλησή σου στο ΕΙΡ.

Ο πατέρας μου ήτανε στο χωριό. Η θειά μου τό ‘ πε αυτό  κι εγώ είχα σκάσει στα γέλια. Μας φαινόντανε περίεργα πράγματα αυτά γιατί έτσι μας είχανε μάθει να ‘χουμε τη ντροπή, τι δουλειά είχα εγώ τώρα εκεί. Μη γελάς μου λέει η θεία μου, εγώ στο λέω αλήθεια. Κι αν το λες αλήθεια της λέω, ερώτησες τον πατέρα μου της λέω. Είχαμε αυτές τις αρχές. Ήτανε αλλιώς οι γονείς τότες. Αν λοιπόν το λες αλήθεια, χωρίς τη γνώμη του πατέρα μου πως θα πάω; Ήμουνα πια στα 20, δεν ήμουνα κανα μωρουδάκι, αλλά εγώ τους το ‘γραψα. Αλλά εγώ εκείνη την ώρα το σκέφτηκα όπως το είπε η θειά μου. Λέω για κάτσε, θα πάω να δω το περιβάλλον κι αν μ’ αρέσει θα συνεχίσω κι αν δεν μ’ αρέσει δεν με πήγε κανείς με το ζόρι.

-  Ποιους συνάντησες εκεί;

Εκεί που πήγα κάναμε κατ’ αρχήν τις πρόβες, όταν ήτανε η μέρα για να κάνουμε εκπομπή κι ήτανε ο θείος ο Μήτσος (Δημ. Φυρογένης), ο Γιάννης ο Μπαρδάνης (απ’ την Απείρανθο), εγώ η ξαδέρφη μου η Κούλα (κόρη του αδελφού του πατέρα της Βασίλη Κονιτόπουλου η Κονιτοπούλου – Πρωτονοτάριου) και δυο άλλα κορίτσια του Βαγγέλη του Σαλτερή. Αυτά θυμάμαι, αν ήτανε κι άλλες και δεν τις θυμάμαι ….. Πηγαίναμε το λοιπόν για πρόβα. Τη μια στο σπίτι του θείου μου του Μήτσου, την άλλη στου Γιάννη κι ερχότανε ο Σφυρόερας ο Νίκος, πού ‘χε αναλάβει για να κάνει τις εκπομπές. Έλεγε για όλα τα νησιά του Αιγαίου για όλα, για όλα.

- Η εκπομπή που γινότανε στο υπόγειο στο Ζάππειο τίνος ήτανε;

Ο Σίμωνας ο Καράς, αν είναι έτσι και τα θυμάμαι καλά, δούλευε εκείνος κι η γυναίκα του στη Ρηγίλλης στα γραφεία. Δεν ξέρω πως είχε γίνει και μάθαινε όλα τα τραγούδια, όλης της Ελλάδος. Εκεί, στη δικιά του την εκπομπή. Έκανε δικιά του, αλλά έκανε κουμάντο για όλα που γινόντουσαν. Δηλ. εμείς που πηγαίναμε οι Κυκλαδίτες, οι Ρουμελιώτες, οι Κρητικοί οι Πόντιοι, ότι θες, από όλη την Ελλάδα. Όπως είχε ο Σφυρόερας εμάς για το Αιγαίο είχε για κάθε μέρος και έναν. Συγκεντρωνόμαστε εκεί όλοι όταν θέλαμε να “περάσουμε” την εκπομπή μας, όπως και οι άλλοι. Και χώρια η εκπομπή του Καρά με τη χορωδία που ήτανε μεγάλη.

-  Ο Σίμωνας ο Καράς σε άκουσε;

Ναι. Ποτέ δεν μου φέρανε αντίρρηση όπου πήγα. Στην αρχή πήγαινα με τον Γιάννη (Μπαρδάνη). Ο αδελφός μου ήτανε φαντάρος κι όταν απολύθηκε ήρθενε κι αυτός και όλοι κι ο Μπαρμπεράκης, ο Σταματομανώλης και όλοι περάσαμε απ’ τις εκπομπές αυτές που κάναμε. Εγώ πια είχα “καταντήσει” το σόλο που λένε. Δηλ. στο τραγούδι έμπαινα μπροστά και πίσω μ’ ακολουθάγανε οι κοπέλες. Μετά ήρθε κι ο Γιώργος, ήρθε κι ο πατέρας μου.

-  Στο Αρμενάκι πρόσθεσες εσύ δικά σου πράματα;

Εγώ οτιδήποτε τραγούδι είπα δεν το είπα ποτέ όπως μου το λέγανε. Ακόμα κι όταν ήμουνα παιδί που δεν σταμάταγα καθόλου, περπάταγα στο δρόμο ήμουνα στο σπίτι μου έκανα δουλειές, ήμουνα στο χτήμα, εγώ εκεί, δεν είχα άλλη σκέψη. Αυτό το πράμα μ’ ευχαριστούσε από μικρή. Τά ‘κουγα το λοιπόν όλα τα τραγούδια κι αυτά που φέρνανε σε δίσκους και τον πατέρα μου βέβαια κι έβαζα δικό μου πράμα μέσα, δεν το έλεγα όπως το άκουγα ή όπως μου το δείχνανε. Ερχότανε ο Νίκος (Σφυρόερας) κι έφερνε από κάθε νησί τραγούδια και τά ‘παιρνα και στην ουσία τα διόρθωνα όπως τά ‘νοιωθα εγώ. Κι ο Γιώργος όταν έγραφε κάποιο τραγούδι δικό του ποτέ δεν το είπα όπως εκείνη την ώρα μου το ‘λεγε. Εγώ το ‘παιρνα και τό ‘φτιαχνα το τραγούδι, δεν το χάλασα ποτέ. Όλα αυτά τα τραγούδια που ήτανε από άλλα νησιά, το “Θερμιώτικο”, τον “Αρτεμώνα” το “Θέλω να γίνω Φθυσικιά”, τους Μπάλλους, τον “Μπάλλο της Ρίτας” (Αμπατζή) (“Δεν ημπορώ να κλαίω πια”) κι άλλα τα είχαμε περάσει από την εκπομπή, αλλά τα ήξερα από μικρή που τά ‘παιζε ο μπαμπάς μου και οι άλλοι.

- Αντιμετώπισες προβλήματα με τις δισκογραφικές εταιρείες;

Ποτέ δεν μου φέρανε αντίρρηση. Και τότε που ήρθε ο θείος μου κι ο πατέρας μου κι είπανε να κάνουμε και κανα δίσκο και πήγαμε στην ODEON που ήτανε κι ο Περιστέρης και στην COLUMBIA στο Λαμπρόπουλου που ήτανε ο Χρυσίνης ο αόμματος πού ‘παιζε κιθάρα κι έγραφε και τραγούδια, καμία μα καμία αντίρρηση δεν είχα από πουθενά. Ήρθενε ο Μαργιολάς ο Γιώργος πού ‘παιζε βιολί στο σπίτι μου εδώ στο Ρέντη, είχα και τα παιδιά μωρά, με πήρε λοιπόν εμένα κι είχε δώσει ραντεβού και του Μανώλη του Μπαρπέρη (Μπαρμπεράκη) και πήγαμε στου Χρυσίνη. Με την πρώτη που μ’ ακούσανε έκανα ηχογράφηση στο στούντιο για δίσκο. Κι επειδή τότες ήτανε μόνο η COLUMBIA κι η ODEON είχανε ανταγωνισμό πια θα με πάρει να περάσω τραγούδια. Κι επειδή είχαμε πάει με τον θείο μου το Μήτσο και τον πατέρα μου κι είχαμε κάνει δυο δισκάκια, τέσσερα τραγούδια, τα πρώτα – πρώτα δισκάκια για μένα [το "Σκληρή καρδιά" το μινόρε, η πατινάδα "Από την πόρτα σου περνώ", ένα της Δωδεκανήσιας της Άννας Καραμπεσίνη (γιατ' ήτανε κι αυτή στη χορωδία τότε) το "Τη θάλασσα τη γαλανή" και δεν μπορώ να θυμηθώ πιο άλλο. Αυτό έγινε το 1955, τη χρονιά που παντρεύτηκα. Παντρεύτηκα τον συχωρεμένο το Στέλιο τον Λεγάκη απ' την Κεραμωτή της Νάξου. Με συνοικέσιο. Ήμουνα βέβαια πολύ διαολάκι και με πειράζανε. Αλλά ήμουνα μαζεμένη.

- Με τον πατέρα σου πόσα χρόνια έγραφες εκπομπές στο ΕΙΡ;

Παντρεύτηκα το 1955. Εκείνος είχε έρθει κανένα χρόνο πιο μπροστά; Το 1954 επομένως. Περνάγαμε εκπομπές μέχρι που παντρεύτηκα.

Έκανα τέσσερα (4) παιδιά, την Ελένη, τον Κώστα, την Μαρία και τον Μιχάλη.

-  Με το Γιώργο πότε περάσατε εκπομπές;

Με το Γιώργο περάσαμε εκπομπές πιο μπροστά από τον πατέρα μου.

Με το Γιώργο πότε ξεκίνησες να συνεργάζεσαι;

Ο Γιώργος, πού ‘μουνα παντρεμένη εγώ είχα και τα παιδιά, όχι όλα, είχε πάει φαντάρος. Κι όταν γύρισε άρχισε και πολέμαγε και πήγαινε στον ένα και πήγαινε στον άλλον. Ήτανε τότε κι η Πόπη η Δεσποτίδου από την Αμοργό ή από τα Κουφονήσια, πήγαινε κι αυτή να βγάλει δίσκο, πήγαινε στον ένα, πήγαινε στον άλλον κι αυτή, τίποτα. Εγώ είχα πάει τότε κι είχα υπογράψει στην ODEON και πήγε και τα σκάλισε και μάλιστα τότε μάλωσε και με τον Περιστέρη γιατί ήθελε να μπει στα πράματα και δεν εξέταζε…. Εγώ δεν,εγώ είχα το μυαλό μου στα παιδιά μου, στο σπίτι μου. Εγώ που να πάω, εγώ ήμουνα πολύ ταλαιπωρημένη, είχα και τα παιδιά μωρά και το ένα πίσ’ απ’ τ’ άλλο κι ήμουνα εκεί αφοσιωμένη. Μάλιστα κάποια δόση είπα ότι εδώ θα είναι η ζωή η δική μου με τα παιδιά και δε με ενδιαφέρει τι γίνετ’ απ’ έξω. Και μού ‘λεγε και έλα και κάνε και δείξε και με κατάφερε. Ήτανε τότε ο γάμος τ’ αδερφού μου του Κώστα. Και τότες ο Γιώργος κι ο Στάθης (Κουκουλάρης) κι ο Κώστας του θείου του Μήτσου παίζανε εκεί στου Κυραειδή στην οδό Γαλατσίου δίπλα στο σχολείο. Το μισό ήτανε ταβέρνα με βαρέλια και τ’ άλλο μισό ζαχαροπλαστείο, και παίζανε λοιπόν εκεί. Εγώ πήγα με τον άντρα μου και τα παιδιά μου στο γάμο του αδερφού μου στην Αγία Γλυκερία, στο Γαλάτσι. Τελειώνοντας λοιπόν από το γάμο, λέει ο άντρας μου, πάμε λίγο από κει όπου είναι ο Γιώργος; Πάμε του λέω. Ε, και μόλις με είδανε, ξέρανε που πήγαινα και μας ακούγανε απ’ το ραδιόφωνο, ανέβα να πεις δυο τραγούδια, ανέβα να πεις, ανέβηκα. Τα είπα. Και σηκώθηκε κι ακουμπάει το βιολί απάνω στην καρέκλα και λέει, από την άλλη Κυριακή θα είσ’ εδώ. Και με το θάρρος το δικό μου πήρε πρωτοβουλία κι άρχισα και πήγαινα τις Κυριακές, και τα Σάββατα.

Αυτή ήτανε η πρώτη δουλειά σου;

Ναι, που πήγα σε μαγαζί. Εκεί μαζευόντουσαν Ναξιώτες, Μυκονιάτες κι άλλοι. Μετά άρχισαν οι γιορτές, οι Απόκριες, χαμός είχε γίνει κει μέσα.

Η επόμενη δουλειά ήτανε “στο μαγαζί του Κοσμά”, στη Ν. Φιλαδέλφεια. Σ’ αυτό δούλεψε το προηγούμενο σχήμα, εκτός του Κουκουλάρη, ενώ πρόσθεσαν τον αδελφό της τον Κώστα, τον θείο της τον λαουτιέρη Δ. Φυρογένη και τον κλαριντζή απ΄ τη Λαμία Στέφανο Στεφανή.

Η ανοικοδόμηση της Φιλαδέλφειας είναι γεγονός και ο ήχος ενοχλούσε τους περίοικους. Έτσι μετακομίζει το σχήμα, για ένα χρόνο μόνο, στο μαγαζί που βρίσκεται πάλι στη Ν. Φιλαδέλφεια, κάτω από τις κερκίδες του γηπέδου της Α.Ε.Κ. (μετέπειτα “Γλάρος”), ενώ προστίθεται κι ο Κωμιακίτης λαουτιέρης Βασίλης Χατζόπουλος. Εκεί δουλεύουν κάθε Σαββατοκύριακο.

Ειρήνη - Μήτσος Φυρογένης (Μετοχάρης)

Επόμενη δουλειά είναι στο μαγαζί του Γκάτση, το “Σιντριβάνι” (παλιά “Παναθήναια”) στη γέφυρα στο τέρμα Αχαρνών για τρία χρόνια. Ο κόσμος πάρα πολύς και το πιοτό επίσης. Στο μαγαζί αυτό προστίθενται η αδελφή της η Αγγελική (1972), η κόρη της η Ελένη κι ο αδελφός της ο Βαγγέλης, που εν τω μεταξύ έχει έρθει απ’ το χωριό.

Πολλές ήταν οι περιπτώσεις που τραγούδησε σε γλέντια σε σπίτια και γάμους, ενώ τα καλοκαίρια που μεσολαβούσαν, πήγαιναν σε γλέντια που τους καλούσαν, γάμους κ.λπ., στην Εύβοια, μα κυρίως στην Πάρο.

Το 1975-76, όλοι μαζί πάλι, παίζουν και τραγουδάνε στο “Μουράγιο” στην Καφτατζόγλου στα Πατήσια και το 1979 πάνε στο επόμενο μαγαζί με το ίδιο όνομα, “Μουράγιο” σ’ ένα παλιό κινηματογράφο στο τέρμα Πατησίων.

Στη συνέχεια αποχωρεί απ’ το “Μουράγιο” και πηγαίνει μόνη της στο μαγαζί του ναξιώτη Ν. Κορρέ την “Άνεση”, στη Γαλατσίου με βιολί τον ξάδελφό της τον Στάθη τον Κουκουλάρη. Εκεί τραγούδησε 3-4 χρόνια.

Για λίγο καιρό τραγουδάει μαζί με την κόρη της την Ελένη στον “Κάβο”, ψηλά στην Γαλατσίου με βιολί τον ξάδελφό της Γιώργο Κονιτόπουλο (Θεουδάκι) και τα παιδιά του και ανίψια της Κώστα κι Αντώνη.

Τον Σεπτέμβρη του 1984 εγκαθίσταται στον ιδιόκτητο πλέον χώρο της το “Αρμενάκι” στην οδό Πειραιώς στο Ρουφ, όπου μαζί με την κόρη της την Ελένη τραγουδάνε μέχρι και πριν πέντε χρόνια που “έφυγε” ο άντρας της.

- Πόσους δίσκους έχεις κάνει συνολικά;

Το 1961έκανα το πρώτο που ήτανε το “Αρμενάκι” και το “Αμοργιανό”. Είχαμε πάει στου Βαγγέλη του Σούκα και κάναμε πρόβες κι ήταν κι εκείνος με το κλαρίνο. Δεν ήμασταν πια σε Εταιρεία.

- Πόσο καιρό κάνατε τότε να ηχογραφήσετε ένα δισκάκι;

Από το 1961 που άρχισα, κάπου – κάπου πέρναγα συνέχεια. Πηγαίναμε κι όχι να κάτσουμε όλη μέρα. Μπορούσαμε να πάμε το μεσημέρι, να τελειώσουμε το βραδάκι.

- Πρόβες κάνατε στο σπίτι πριν πάτε στο στούντιο;

Συνήθως στο σπίτι του Γιώργου, πολύ λίγο. Όχι να κάτσουμε να το μελετήσουμε, να το παίξουμε να το ξαναπαίξουμε, όχι. Είχα αυτή την ευκολία εγώ.

- Ποιο τραγούδι απ’ αυτά που τραγούδησες σε δίσκους αγάπησες περισσότερο;

Εμένα μ’ άρεσε περισσότερο ο Μπάλλος. Με συγκινούσε πολύ ο Μπάλλος. Ότι είπα όμως κι ότι μου δώσανε να πω, δεν του χάλασα, μα το χειρότερο να ήτανε δεν του το χάλασα. Κανένα τραγούδι δεν του χάλασα.

- Γιατί τα δικά σας τα τραγούδια, αυτά που γράφατε ήτανε πιο γρήγορα απ’ αυτά όπως τα τραγουδάγανε στην Απείρανθο;

Αυτοί, τα παλιά τα χρόνια, ήτανε παρέες, έτσι σμίγανε εκεί στο χωριό, παιδιά, νέοι, νέες και τραγουδούσανε αναμεταξύ τους έτσι παρέα, κι απάνω κει αυτοί ξέρανε βγάζανε κοτσάκια κι απάνω κει βάζανε ένα σκοπό πως τον βρίσκανε, εκείνη την ώρα γινότανε ότι γινότανε. Έτσι βγάλανε και το τραγούδι το “Δεντρολίβανο”. Το έβαλε ο Γιώργος σε μια εκπομπή μου κάναμε κι από την εκπομπή το έβγαλε και σε δίσκο. Εκείνα λοιπόν τα λέγανε παρεΐστικα αυτοί. Το παρεΐστικο δεν είναι για γλέντι να χορέψει ο άλλος. Εμείς το παίζαμε για να χορέψεις, όπως το έπαιζε κι ο πατέρας μου. Ενώ αυτοί το κάνανε παρεΐστικο, αργό, αργό.

- Εάν σε ρωτάγανε σήμερα ποια είναι τα Ναξιώτικα τραγούδια, τι θ’ απαντούσες;

Εκείνα που τραγουδούσανε από τότε που τα έπαιζε ο πατέρας μου. Γιατί τότε χορεύανε ελεύθερα και πληρώνανε, ότι ήθελε εκείνος που χόρευε και παίζανε. Και επί το πλείστον ήτανε οι Μπάλλοι.

Το πραγματικό Αξώτικο ήτανε η “τζαμπούνα”, ο σκοπός, που το παίζανε κι οι τζαμπούνες και η Βλάχα, κι ο Μπάλλος. Ο Μπάλλος βέβαια ήτανε Σμυρνέικος, και Πολίτικος. Αλλά το καθεαυτού ντόπιο ήτανε, απ’ ότι έχω καταλάβει βέβαια, γιατί εγώ δεν είχα γεννηθεί τον καιρό εκείνο, ήτανε η “τζαμπούνα”, ξέρω ότι ήτανε ατόφια.

- Όταν τραγούδαγες ένοιωθες σαν επαγγελματίας;

Ποτέ δεν ένοιωσα σαν επαγγελματίας. Ποτέ. Αυτή που ξεκίνησα από την αρχή, αυτή ήμουνα και είμαι ακόμα. Δεν έχω αλλάξει τίποτα.

Ειρήνη - Β. Χατζόπουλος

Η Ειρήνη Κονιτοπούλου – Λεγάκη υπήρξε συνεχιστής μιας παράδοσης, αλλά ταυτόχρονα με τη δράση της στην Ελληνική Ραδιοφωνία, τα μαγαζιά και τα κατά τόπους γλέντια και τη δισκογραφία της, υπήρξε και ανατροπέας μιας παραδομένης κατάστασης. Η Ειρήνη ανέτρεψε το «αυθεντικό» φέρνοντας με τη φωνή της, πρώτα μέσα απ’ τα ερτζιανά κι ύστερα απ’ τα δισκάκια των 45^ο, το «πιστό» στο πρωτογενές δημιούργημα. Υπήρξε έτσι μια όαση στα όλο και πιο δυτικοαναθρεμένα αυτιά των αστών.

Η Ειρήνη δεν είναι απλώς απευθείας εκπρόσωπος του τραγουδιού, του μουσικού πολιτισμού του τόπου της μα πάνω απ’ όλα σπουδαία ερμηνεύτρια που οι φωνητικές και εκφραστικές επιδόσεις της μπορούν να συγκινή­σουν τον καθένα.

Η ερμηνεία της Ειρήνης, ήταν τόσο επιτυχημένη που σε ένα μη εξασκημένο αφτί είναι δύσκολο να ξέρει ποιο είναι το επώνυμο και ποιο το παραδοσιακό δημιούργημα. Όχι τυχαία, γιατί η ίδια είναι απευθείας φορέας – και απο­δεδειγμένα ταλαντούχος – μιας παράδοσης, κι έτσι, ακόμη και η προσωπική της επέμβαση δεν μπορεί παρά να ακουμπά σ’ αυτήν. Έτσι κι αλλιώς, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα τραγούδια του Αιγαίου, οι μελωδίες φαίνεται ότι σπάνια “δεσμεύονταν” από έναν συγκεκριμένο στίχο ενώ άλλωστε η ικανότητα στη δημιουργία στίχων είναι εξαιρετικά διαδεδομένη ακόμη και ανάμεσα σε αγράμματους ανθρώπους. Πάνω απ’ όλα όμως εδώ λειτουργεί η ερμηνεία, το πλέον αδιαμφισβήτητο διαβατήριο για την “έξοδο” ενός καλού τραγουδιού από τον στενό του – τοπικό ή “ειδικό” – κύκλο.

Μπορεί κανείς να κάνει κριτική στην Ειρήνη και μάλιστα αυστηρή. Εκείνο όμως που δεν μπορεί κανείς να της χρεώσει είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα. Η Ειρήνη δεν είδε την Ελλάδα από ψηλά, από μια θέση που οι τόποι φαίνονται όλοι ένας και μάλιστα επίπεδοι, αλλά από πολύ κοντά και μάλιστα με βλέμμα οξύ.

Μια ζωή την έζησε όπως όλοι μας κι αυτή την γέμισε με ήχους που λόγω καταστάσεων και εποχών εισπράχτηκαν από τ’ αυτιά των πανελλήνων. Είναι γεγονός, πως μερικές δισκογραφικές δουλειές που έβαζε τη φωνή της ήταν μακριά από το ύφος και το ήθος των ενορχηστρώσεων του νησιού της. Η ίδια όμως στεκόταν σ’ ατόφιο το φορτίο που κουβάλαγε απ’ τους δικούς της, και μάλιστα τα έκανε να επικοινωνούν μέσα από ξεχωριστές ερμηνείες. Διαφορετικά όλα αυτά τα τραγούδια θα ήταν καταδικασμένα, ν’ αποτελούν αποκλειστικά υλικό των ερευνητών και αν τα βρίσκανε, γιατί αλλάζοντας οι κοινωνίες αλλάζει και η μουσική τους και κανείς δεν μπορεί να αιχμαλωτίσει ένα από τα στοιχεία τους και να τα διατηρήσει όπως ακριβώς ήτανε σε κάποια ιστορική στιγμή. Αυτό θα ήταν μια αυθαίρετη παρέμβαση και θα είχε μόνο ιστορική σημασία.

Όλοι όσοι γνωρίζουν την Ειρήνη, είτε Ναξιώτες, Παριανοί και λοιποί Κυκλαδίτες, χόρεψαν μετά ιεράς μανίας με το τραγούδι και τη φωνή της Ειρήνης. Όταν συμβαίνει αυτό τι άλλο από θετική εικόνα αναδεικνύεται. Όλοι αυτοί κάνουν λόγο για έναν ευαίσθητο, ευσυνείδητο, ταπεινό άνθρωπο, έναν άνθρωπο που αγαπάει τους ανθρώπους.

Την ίδια στιγμή, εκείθεν του Ατλαντικού, Έλληνες της διασποράς έχουν ταυτίσει την αγάπη τους για την Πατρίδα με τη διαχείριση αυτού του πολιτισμού, ακουμπώντας επάνω του είτε «επιθετικά» είτε «αμυντικά», μιας και ζουν σε μια, και πολιτιστικά, πολυεθνική χώρα.

Πολλά τα παραδείγματα σεμιναρίων με προσκεκλημένους από την Ελλάδα, φεστιβάλς και διαγωνιστικά φεστιβάλς, «κοινοτικές» γιορτές κ.λπ.

Την περασμένη χρονιά έλαβα ένα mail από την Αμερική:

«Stavros,

Efharisto para poli yia tin apandasi. Enthiaferoume yia tous horous apo tin Naxo. Eimai daskalos ton horon stin Ameriki. Einai poli diskola na matho kenouries horous sosta horis daskalo. Prospathao na matho apo video kai youtube. Prota opa ola prepi na katalavo ta onomata kai ta villages. Please correct me if I am wrong below.

 I also need correct music. Can you tell me where I can buy a good CD?  I only have “Skopoi kai trayoudia apo tin Apeirantho tis Naxos”. Where can I find better for me music? I am especially interested in the apokrias dances.

Mostly I would like to open discussion with you. As I research it is nice if I can ask if something is correct. I know I am asking a lot. If there is any way for you to help me I would appreciate it.

Thank you,

Steve»

Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος (καταγωγή των παππούδων του από την Πόλη) με την επικοινωνία που είχαμε και δυο τρία πράγματα που γράψαμε ο ένας στον άλλον, κατάφερε κυριολεκτικά να δώσει ΗΘΟΣ και ΥΦΟΣ στα «παιδιά» του, σεβόμενος πρώτα τους Ναξιώτες (Κινιδαριώτες), τους δημιουργούς δηλ. αυτού του πολιτισμού. Κατάφερε επίσης (θα το καταλάβετε βλέποντας το βίντεο) να ενσωματώσει στο σώμα και στην ψυχή αυτό που ακούνε από τα όργανα που παίζουν και να το μετουσιώσει σε, έστω ποιώντας ήθος, εξ αποστάσεως, και μάλιστα τεράστιας, σε βίωμα των παιδιών και ευπρεπέστατο θέαμα για τους παραβρισκόμενους.

Έχουμε δει στο διαδίκτυο πολλές χορευτικές ομάδες Ελληνοπαίδων της διασποράς, με αποτελέσματα σε πλήρη συνάφεια με το «βλέμμα», την «οπτική» του διαχειριστή (προπονητή)… Όλη η ευθύνη είναι αυτού, που αναλαμβάνει να ασχοληθεί με το μεγάλωμα αυτών των παιδιών.

Ο άνθρωπος αυτός, που τα ελληνικά του είναι πολύ μέτρια, (δεν τον γνωρίζω προσωπικά) απέδειξε πως, άλλα πράγματα χρειάζεται κάποιος για να εμφυσήσει το πνεύμα της αξίας και της δύναμης της λαϊκής μας μουσικής και χορευτικής παράδοσης και μάλιστα σε νέους με Ελληνική καταγωγή 5^ης, 6^ης γενιάς.

Μη σταθείτε στην αποστεωμένη αντίληψη του «ακριβούς» κινησιολόγιου (γιατί άλλωστε, πιό είναι;), αλλά σε όλα τα άλλα που συνθέτουν μια θεατρική παρουσίαση ενός δρωμένου του λαϊκού μας πολιτισμού.

Εδώ και πολλά χρόνια υποστηρίζω την αξία της παρέμβασης των «παραγόντων», που γυρίζουν τριγύρω απ’ αυτό το κομμάτι του λαϊκού μας πολιτισμού. Της παρέμβασης στις κοινότητες για τη διατήρηση στοιχείων του, που είναι ικανά να προσφέρουν στις νέες γενιές τα μορφωτικά αγαθά και τις παιδαγωγικές αξίες του.

Στην περίπτωσή μας όμως αυτή για την οποία γίνεται εδώ λόγος, η θεατρική απόδοσή τους είναι αναπόφευκτη.

Στο επόμενο οπτικό παράδειγμα βρίσκεται ο αντίποδας της περίπτωσης που παρέθεσα παραπάνω, έτσι για ν’ αποκτήσει μεγαλύτερη αξία η προσπάθεια αυτού του Πολίτη στην καταγωγή ανθρώπου.

Αλλά βέβαια, δεν έχει και πολλές διαφορές από πολλές χορευτικές ομάδες που παρεπιδημούν στον Ελλαδικό χώρο.

Κατά καιρούς βέβαια ξεφυτρώνουν διάφοροι εκ του εξωτερικού «φιλέλληνες», οι οποίοι δεν αρκούνται στην αγάπη τους για τη χώρα μας (γενικά ή ειδικά), αλλά συνεπαρμένοι από το ενδιαφέρον που αντανακλά στα μάτια και στη λογική των Δυτικών ο λαϊκός μας πολιτισμός (βλ. στη βιβλιογραφία «Οι Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα»), αναλαμβάνουν να εξοικονομήσουν τα προς το ζην ΠΑΡΑΔΙΔ (Ν) ΟΝΤΑΣ «μαθήματα», όπως τα λένε, Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών.

Τελειώνω σημειώνοντας, πως ένα άλλο θέμα που απασχολεί των Ελλήνων τις κοινότητες και την επίσκεψη, στα πλαίσια εναλλακτικού τουρισμού, αλλοδαπών, ημεδαπών και ξενικών σε οργανωμένα γκρουπς από το εξωτερικό, είναι το υλικό [θεωρητικό και πρακτικό = κείμενα και «εργαλεία»] που χρησιμοποιείται και ανακοινώνεται στα πλαίσια του promotion της δράσης και στη συνέχεια δίδεται επί πληρωμή στους συμμετέχοντες.

Αλλά αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερου άρθρου και μάλιστα θα αφορά στον πολιτιστικό χώρο του νησιού της Νάξου.